ارزيابي آلودگي فلزات سنگين با استفاده از نشانگرهاي زيستي درختان كهور (Prosopis juliflora) و نخل(Phoenix dactylifera) در اطراف كارخانه فولاد شادگان اهواز

زمينه و هدف: درختان يكي از شاخص هاي زيستي مناسب در مناطق صنعتي و كارخانه ها هستند كه با استفاده از پايش آن ها مي توان وضعيت آلودگي فلزات سنگين منابع خاك را تعيين كرد. اين تحقيق با هدف پايش زيستي فلزات سنگين سرب، كادميوم، نيكل و آهن با استفاده از نشانگرهاي زيستي گياهي كهور (Prosopis juliflora) و نخل (Phoenix dactylifera) در كارخانه فولاد شادگان انجام شد.مواد و روش ها: با توجه به موقعيت جغرافيايي كارخانه تعداد 4 ايستگاه انتخاب شد كه 24 نمونه خاك و 72 نمونه برگ به صورت تصادفي با 3 تكرار، از 4 جهت مختلف جغرافيايي جمع آوري شد. به منظور بررسي انباشت زيستي فلزات در برگ درختان از ضريب تجمع زيستي استفاده گرديد.يافته ها: نتايج تحليل واريانس (ANOVA) نشان مي دهد تفاوت معني داري بين گروه هاي خاك، درخت نخل و كهور براي غلظت فلزات سرب، كادميوم، نيكل و آهن وجود داشت (P 0.05). بيشترين غلظت فلز كادميوم در ايستگاه 1 به ترتيب در نخل شسته نشده، نخل شسته شده، كهور شسته نشده و كهور شسته شده بود. در ايستگاه 2 و 4 غلظت فلزات كادميوم، آهن و نيكل در نخل شسته نشده بيش از شسته شده مي باشد و تنها فلز سرب در نخل شسته شده داراي غلظتي بيش از نخل شسته نشده مي باشد. در ايستگاه 3 در گياه كهور نيز غلظت فلزات كادميوم، آهن و نيكل در نمونه هاي شسته نشده بيشتر از برگ شسته شده بود، فقط غلظت فلز سرب در گياه شسته شده بيش از كهور شسته نشده به دست آمد. نتيجه گيري: غلظت فلزات سنگين در نمونه هاي خاك نسبت به برگ درختان نخل و كهور بالاتر به دست آمد، بنابراين با توجه به اينكه جذب از طريق خاك كم بوده احتمال ورود آلاينده ها از طريق نزولات خشك اتمسفري وجود دارد. به نظر مي رسد كشت گياه نخل و كهور در صنعت فولاد پتانسيل‌هايي دارد كه مي‌تواند به بهبود كيفيت خاك و پالايش آن كمك كند.