زيست‌ بوم فرهنگي؛ چارچوبي براي فرهنگ و الگوي حكمراني فرهنگ‌ پايه در جمهوري اسلامي ايران

مفهوم «حكمراني فرهنگ‌ پايه» با فاصله‌ گذاري مفهومي از «حكمراني فرهنگي» و همچنين با حفظ وجه تمايز خود از منظر غايت با مفهوم «چرخش فرهنگي»، به معناي سياستگذاري و برنامه‌ريزي براي تحقق اصول مبتني بر اصالت‌بخشي به «فرهنگ مطلوب معيار» است كه اين فرهنگ معيار در نظام جمهوري اسلامي ايران، «فرهنگ انقلاب اسلامي» با مباني و خاستگاه‌هاي معرفتي (هستي‌شناختي، انسان‌شناختي و معرفت‌شناختي) بر اساس آموزه‌هاي اسلام شيعي است. فرهنگ مطلوب معيار، اصل و سازندۀ زيست اجتماعي است و ساير حوزه‌هاي اجتماعي، فرع بر آن و به عنوان پيوستي كاركردي براي تحقق آن هستند. عدم توجه به اين رويكرد در عرصۀ حكمراني مهمترين عامل شكل‌گيري سياست ها و خط‌مشي‌هاي متضاد در عرصه‌هاي مختلف حكمراني و اقدامات پراكنده، مقطعي، غيرفرهنگي و بعضا ضدفرهنگي است. مقاله پيش‌رو تلاش كرده با تعريف مفهوم فرهنگ و تشريح چالش‌هاي پيش روي حكمراني به عنوان تعين ايدۀ حكومت اسلامي در عصر جهانيت، تبيين كند كه ضعف حاكميت در حل اين شبكه از مسائل، به خلاء الگوي حكمراني كارآمد و مبتني بر ويژگي‌هاي ذاتي انقلاب اسلامي بازمي‌گردد. بنابراين پيشنهاد بازطراحي ساختار حكمراني بر دو مبناي «مرجعيت عرفي دين» و «تحقق رفاه به قيد سعادت» به عنوان اصول پايه در حكمراني فرهنگ‌پايه ارائه شده است. اين الگوي حكمراني با تأكيد بر بازطراحي الگوي سياستگذاري و جايگزيني الگوي طراحي فرهنگي به جاي رويكرد پيوست‌نگارانه به عرصۀ فرهنگ، عملاً الگوي مطلوب براي برون‌رفت از وضعيت موجود است. اين مطالعه از مسير مطالعۀ كتابخانه‌اي، مصاحبه با صاحبنظران عرصۀ فرهنگ و تأملات نظري و تجربه زيسته در عرصه حكمراني حوزه فرهنگ انجام شده است.