ارزيابي حجم آب كاربردي و بهره وري آب آبياري در كانون هاي توليد گردوي كشور

حجم آب كاربردي محصولات كشاورزي به عنوان يكي از شاخص‌هاي كليدي ارزيابي مصارف آب در بخش كشاورزي، نقش بسيار مهمي در برنامه‌ريزي‌هاي كلان در حوزه كشاورزي و مديريت منابع آب دارد. پژوهش حاضر با هدف تعيين حجم آب كاربردي محصول گردو تحت مديريت باغداران در مناطق مختلف كشور و بدون دخالت در برنامه آبياري باغداران انجام شده است. بدين منظور پايش و اندازه‌گيري ميداني شاخص‌هاي مورد بررسي در باغات گردو طي دو سال زراعي (97-1396 و 98-1397) در 11 استان كشور انجام گرديد و بر اساس آن مقادير حجم آب كاربردي و بهره‌وري آب آبياري در باغ‌هاي منتخب تعيين شد. نتايج پژوهش نشان داد، حجم آب كاربردي باغات گردو در مناطق مورد مطالعه از 3050 تا 14800 مترمكعب در هكتار متغير و ميانگين وزني آن در سطح كشور حدود 7000 مترمكعب در هكتار بوده است. همچنين حجم آب كاربردي در باغ‌هاي منتخب در دو روش آبياري سطحي و قطره‏اي به‌ترتيب برابر 7675 و 5709 مترمكعب در هكتار به دست آمد. ميانگين دو ساله عملكرد گردو در مناطق توليد از 520 تا 3280 كيلوگرم ‌بر هكتار متغير و ميانگين وزني آن 1235 كيلوگرم ‌بر هكتار بود. بر اين اساس شاخص بهره‌وري آب آبياري از 0.04 تا 0.71 كيلوگرم ‌بر مترمكعب متغير و ميانگين وزني آن در سطح كشور حدود 0.20 كيلوگرم ‌بر مترمكعب بوده است. نتايج كلي پژوهش حاكي از آن است كه در استان‌هاي مورد بررسي حجم آب كاربردي باغات گردو كمتر از نياز ناخالص آبي اين محصول است و به‌نوعي كم‌آبياري اجباري در باغاهاي گردو ديده مي شود.