امكان ‌سنجي كاربرد مفهوم سرعت مشخصه در برآورد دبي جريان در مقاطع مركب

تعيين دبي جريان در رودخانه ها از روش سرعت - سطح مقطع به ويژه تحت شرايط سيلابي، با چالش هاي جدي همراه است. يك روش جايگزين، استفاده از مفهوم سرعت مشخصه مبتني بر تعميم سرعت سطحي به سرعت متوسط و دبي جريان است. با توجه به اينكه كارايي روش سرعت مشخصه براي مقاطع مركب هنوز ناشناخته مي باشد، بنابراين طي پژوهش حاضر با تكيه بر برداشت هاي آزمايشگاهي، شاخص سرعت در مقاطع مركب در شيب كف ثابت و به ازاي عمق نسبي 0/3، 0/42 و 0/5، زبري نسبي 0/0031-0/0003 و عدد فرود 0/79-0/14 مطالعه شده است. نتايج نشان داد مقدار بهينه شاخص سرعت جهت برآورد دبي در كل مقطع مركب با متوسط قدر مطلق خطاي نسبي 3/3 درصد، 0/88 مي باشد. همچنين شاخص سرعت در مقطع اصلي 0/92 و در سيلاب‌دشت 0/86 مي باشد و در صورت استفاده از آن ها، برآورد بهتري از دبي در كانال هاي مركب به دست مي آيد. همچنين نتايج نشان داد افزايش پارامترهاي زبري نسبي و عدد فرود جريان و كاهش عمق نسبي، سبب كاهش شاخص سرعت مي گردد. بررسي مدل هاي تحليلي توزيع سرعت نيز نشان داد كه قانون تواني سرعت با شاخص صحيح تواني نسبت به ساير مدل ها برآورد بهتري از شاخص سرعت ارائه مي دهد.