تغييرات شوري و سديمي شدن خاك در شرايط آبياري قطره‌اي زيرسطحي و آبياري جويچه‌اي نيشكر

يكي از چالش هاي آبياري قطره اي زيرسطحي در مناطق خشك و نيمه خشك، تجمع املاح در لايۀ سطحي خاك است. اين پژوهش به منظور بررسي تغييرات شوري و سديمي شدن خاك در دو مزرعۀ آزمايشي آبياري قطره اي زيرسطحي و آبياري جويچه اي واقع در كشت و صنعت حكيم فارابي خوزستان به اجرا درآمد. در اين تحقيق، تغييرات شوري خاك در عمق هاي 30-0، 60-30 و 90-60 سانتي متري و تغييرات نسبت جذب سديم (SAR) در لايۀ سطحي (30-0 سانتي متري) خاك در دورۀ رشد نيشكر (دو (T1)، چهار (T2)، شش (T3)، هشت (T4)، ده (T5) و دوازده (T6) ماه پس از شروع آبياري) بررسي شد. نتايج تحقيق نشان داد هدايت الكتريكي (EC) خاك در عمق هاي 30-0 و 60-30 سانتي متري، در همۀ زمان هاي مورد بررسي به جز T1 و T5 (آبياري سطحي در مزرعه قطره اي زيرسطحي)، به طور معني داري تحت تأثير روش آبياري قرار مي گيرد. بيشترين اختلاف بين مقدار EC خاك در مزرعۀ آبياري قطره‌اي زيرسطحي با مزرعۀ آبياري جويچه‌اي، مربوط به زمان‌هاي نمونه‌برداري T3 و T4 بوده است كه در اين زمان ها ميانگين EC خاك در مزرعه آبياري قطره‌اي زيرسطحي در عمق 30-0 سانتي متري به‌ترتيب 2/47 و 1/98 برابر ميانگين EC خاك مزرعه آبياري جويچه‌اي بوده است. غلظت سديم انحلال پذير و مقدار SAR خاك در عمق 30-0 سانتي متري خاك، در همۀ زمان‌ها به جز T5، در مزرعۀ آبياري قطره‌اي زيرسطحي، به طور معني داري بيشتر از مزرعه آبياري جويچه‌اي و در زمان T5، به طور معني داري كمتر از آبياري جويچه‌اي بود. در زمان نمونه برداري T5، آبياري سطحي در مزرعۀ آبياري قطره اي زير سطحي، سبب آبشويي املاح لايه سطحي خاك و كاهش SAR خاك شد. بيشترين مقدار SAR خاك (1/13) در مزرعه آبياري قطره اي زيرسطحي مربوط به زمان نمونه‌برداري T4 بود. بنابراين، در كنار استفاده از سيستم آبياري قطره اي زيرسطحي در شرايط مناطق خشك و نيمه خشك خوزستان، نياز است امكان آبياري به روش سطحي نيز به منظور مديريت شوري خاك فراهم گردد.