فراتحليل اثر آرايش كاشت و سامانه آبياري بر عملكرد و بهره‌وري مصرف آب در توليد سيب‌زميني

مطالعات دربارۀ اثر آرايش كاشت بر عملكرد و بهره‌وري مصرف آب در توليد سيب‌زميني در سطح بين‌المللي و ملي سابقه اي طولاني دارد. با اين همه، به دليل پراكندگي تيمارها و تفاوت يافته‌هاي پژوهشي، نتيجه‌گيري و توصيۀ كلي براي كاربرد تيمارهاي مناسب مشكل است. هدف از اين پژوهش استفاده از رهيافت فراتحليل براي جمع‌بندي نتايج پژوهش‌ها در خصوص اثر آرايش كاشت بر عملكرد و بهره‌وري آب در توليد سيب‌زميني است. براي اين منظور مقاله هاي متعدد علمي پژوهشي منتشرشده توسط پژوهشگران داخلي و خارجي در خصوص آرايش كاشت سيب‌زميني بررسي، غربال گري و تحليل شد. در پژوهش‌هاي مرتبط با بررسي اثر آرايش كاشت بر عملكرد و بهره‌وري آب در توليد سيب‌زميني به‌طور معمول از تيمارهاي شاهد و آزمايشي استفاده شده است. فاصلۀ رديف‌هاي كاشت سيب‌زميني در آزمايش‌هاي مختلف 60، 75، 120 و 150 سانتي‌متر به‌صورت‌ يك رديفه و دو رديفه و با سامانه‌هاي آبياري قطره‌اي و باراني گزارش شده است. در تيمار شاهد با فاصلۀ رديف 75 سانتي‌متر، ميانگين عملكرد 33000 كيلوگرم در هكتار و ميانگين بهره‌وري مصرف آب 5/46 كيلوگرم به ازاي هر مترمكعب آب بود. تلفيق يافته‌ها نشان داد افزايش عملكرد با تغيير فاصلۀ كاشت از تيمار شاهد 75 سانتي‌متر به 60 سانتي‌متر 33 درصد، به 120 سانتي‌متر 18 درصد و به 150 سانتي‌متر 8 درصد است. هرچند اعمال تيمارهاي فاصلۀ كاشت روي بهره‌وري مصرف آب ازنظر آماري معني‌دار نبوده است، اثرهاي مثبت جزئي نسبت به تيمار شاهد مشاهده شده است. بيشترين تأثير مثبت در فاصلۀ كاشت 60 سانتي‌متري (10 درصد) بوده است. تغييرات عملكرد و بهره‌وري آب در كاشت‌هاي دو رديفه نسبت به كاشت هاي يك رديفه با سامانۀ قطره‌اي به‌صورت كاهشي به اندازۀ 7 درصد و با سامانۀ باراني به‌صورت افزايشي با تغيير عملكرد به اندازۀ 4/6 درصد و بهره‌وري آب به اندازۀ 16 درصد گزارش شده است.