تنازع گفتماني و برتري اسلام سياسي در فرايند انقلاب اسلامي ايران

پژوهش حاضر در پاسخ به اين پرسش جامعه شناختي نگاشته مي‌شود كه چه دلايلي باعث برتري گفتمان اسلام‌گرايي در فرايند مبارزات منتهي به انقلاب اسلامي ايران شد. در فضايي كه گفتمان‌هاي ملي‌گرايي ليبرال و ماركسيسم هم حضور موثري داشتند، اسلام گرايي چگونه توانست نظام معنايي خود را به عنوان گفتمان هژمون تثبيت كند. در اين راستا نظريه تحليل گفتمان لاكلا و موف به عنوان مبناي نظري و روش‌شناختي اين نوشتار مورد استفاده قرار گرفته شده است. چرا كه نظريه تحليل گفتمان، انطباق بيشتري با ماهيت موضوع داشته و تبيين دقيق‌تري از آن ارائه مي‌دهد. از اين منظر، اسلام‌گرايي به عنوان يك گفتمان در نظر گرفته شده كه در راستاي مبارزه با گفتمان حاكم پهلوي و برقرار كردن نظام معنايي خود، ايدئولوژي‌هاي ملي‌گرايي ليبرال و ماركسيسم را به حاشيه برده و خود به عنوان پيروز بلامنازع نبرد انقلابي شناخته شده است. اين پژوهش علت اصلي برتري گفتمان اسلام‌گرايي در منازعه با گفتمان‌هاي رقيب را توانايي امام خميني در ساماندهي گفتماني فراگير مي‌داند كه اكثر مفاهيم گفتمان‌هاي ملي‌گرايي ليبرال و ماركسيسم در آن گنجانده شده و با خلق فضاي استعاري و پوشش دادن طيف وسيعي از خواسته‌هاي انقلابيون، موجوديت گفتمان‌هاي رقيب را به چالش كشيده است.