روابط دوجانبه جمهوري اسلامي ايران و جمهوري آذربايجان (1400 1370)

جمهوري اسلامي ايران و جمهوري آذربايجان دو همسايه ديرينه با اشتراكات وپيوندهاي تاريخي، قومي، فرهنگي، مذهبي، و آداب و رسوم مشترك همسايگي ولي با دو ايدئولوژي متفاوت در كنار هم هستند. جمهوري آذربايجان با داشتن منابع غني نفت وگاز و اشتراكات ياد شده؛ براي ايران بسيار حائز اهميت است. البته رويكرد آشكارا ضد ديني جمهوري آذربايجان پس از استقلال از اتحاد جماهير شوروي سابق و بخصوص در دوران علي‌اف‌ها، منزوي كردن هويت اسلامي ‌ ‌ شيعي مردم اين كشور، حركت به سمت سكولاريسم سياسي و فرهنگي از سوي دولت، تأكيد بر ايدئولوژي پان‌آذري مبتني بر قوميت تركي ‌– آذري، روند رو به رشد روابط باكو با غرب و نيز با رژيم اسرائيل، كه فقط به عرصه‌هاي فرهنگي محدود نبوده و در عرصه‌هاي اقتصادي، سياسي و امنيتي نيز دولت باكو، گرايش هم پيماني استراتژيك با محور غرب يعني ايالات متحده آمريكا، ناتو و رژيم صهيونيستي دارد؛ باعث سردتر شدن روابط في مابين شده است. در اين مقاله با استفاده از نظـريه واقع‌گرايـي تدافعي و به روش توصيفي تحليلـي، سياست خارجـي ايـران و عوامـل مؤثـر بـر آن مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار گرفته است. تا به اين پرسش پاسخ داده شود كه چه عوامل مهمي در روابط دو كشور تأثيرگذار بوده است؟ دستاورد اين پژوهش نشان ميدهد كه با وجود تيرگي روابط ولي برخي همكاري‌هـا و تفاهمـات ماننـد موضع مثبـت جمهوري آذربايجـان نسبت به برنامـه هسـته اي ايـران و تنهـا نگذاشـتن ايـران در دوره‌ي تحريم‌هاي جامعـه بين المللـي عليه ايران، مي‌تواند چشـم انـداز مثبتـي از روابط دو كشور را رقم بزند.