آسيب ‌شناسي آيين ‌نامۀ ارتقاء مرتبۀ اعضاي هيئت ‌علمي از ديدگاه خبرگان علوم انساني

هدف: نحوۀ جبران خدمات و ارتقاء درجۀ علمي اعضاي هيئت‌علمي به‌ عنوان مهم‌ترين نهاده در فرايند توليد دانش و فناوري همواره در كانون توجه دست‌اندركاران امر بوده است. دانشگاه‌هاي ايراني نيز از اين قاعده مستثنا نبوده و آيين‌نامه‌هايي براي ارتقاء اعضاي هيئت‌علمي آن‌ها تصويب و براي اجرا ابلاغ شده است. آخرين آيين‌نامۀ موجود در اين زمينه مصوب سال 1394 بوده و از مهر 1395 اجراي آن الزامي شده است. هدف پژوهش حاضر آسيب‌شناسي آيين‌نامۀ ارتقاء مرتبۀ اعضاي هيئت‌علمي بر اساس ديدگاه و تجارب خبرگان حوزۀ علوم انساني بوده است. روش‌شناسي: رويكرد پژوهش، كيفي بوده است و از ابزار مصاحبۀ نيمه ساختاريافته شامل 4 سؤال استفاده شده است. جامعۀ آماري پژوهش، خبرگان حوزۀ علوم انساني شاغل در واحدهاي مختلف آموزشي و پژوهشي دانشگاه شهيد بهشتي بوده‌اند كه دست‌كم بيش از 5 سال سابقه مديريت اجرايي در دانشگاه داشته‌اند. انتخاب نمونه به روش هدفمند و تا رسيدن به اشباع نظري انجام شده است؛ درنهايت 25 نفر در پژوهش مشاركت نمودند. كدگذاري داده‌ها با استفاده از نظريه داده بنياد در سه مرحله به اجرا درآمد. يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش نشان داد 381 مفهوم اوليه (كد باز)، 117 كد محوري و 15 كد انتخابي (بعد) استخراج شده است. ابعاد به‌دست‌آمده از مسئله شامل 2 الگو مي‌باشد الگوي اول شامل 10 مقوله انتخابي در حيطه آسيب‌شناسي آيين‌نامه ارتقاء مرتبه اعضاي هيئت‌علمي در حوزه علوم انساني و چالش‌هاي آن بوده است و الگوي دوم با محوريت ارائه راهكارهاي اصلاح آيين‌نامه ارتقاء مرتبه اعضاي هيئت‌علمي شامل 5 مقوله انتخابي بوده است. نتيجه‌گيري: از تحليل وضعيت موجود آيين‌نامه ارتقاء چنين برمي‌آيد كه يكسان‌نگري به آيين‌نامه ارتقاء و چيرگي رويكرد كمّي و بوروكراتيك از عمده نقاط ضعف اين آيين‌نامه به شمار مي‌رود؛ لذا به دليل وجود حوزه‌هاي مختلف علوم، اصلاح و بازنگري در محتواي كنوني آيين‌نامه ارتقاء نمي‌تواند اثربخشي لازم را براي حوزۀ علوم انساني در مقايسه با ساير حوزه‌ها (به‌ويژه علوم پايه و مهندسي) در دانشگاه‌ها و نظام آموزش عالي در جهت پاسخ به نيازهاي جامعه داشته باشد؛ بنابراين پيشنهاد مي‌شود تدوين آيين‌نامه‌هاي متفاوت و متناسب با حوزه‌هاي مختلف علوم مورد توجه قرار گيرد.