ارزيابي تأثير اجتماعي و فرهنگي احداث كتابخانه (كافه كتاب) محله ده ونك در شهر تهران

امروزه توجه به رشد و توسعه كتاب و كتاب‌خواني يكي از شاخص‌هاي توسعه فرهنگي يك جامعه محسوب مي‌گردد. پژوهش حاضر باهدف بررسي آثار و پيامدهاي فرهنگي و اجتماعي احداث كتابخانه در سطح محله ده ونك شهر تهران انجام‌شده است. با عنايت به رويكرد انساني ـ محيطي، مي‌توان سه تغييرات مداخله‌اي شامل: اجتماع محلي، فرصت‌هاي فراغتي و رفتار كتاب‌خواني موردتوجه قرار داد و درنهايت به سنجش تأثيرات اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و كالبدي اين اقدام توسعه‌اي پرداخت. در مطالعه حاضر ابتدا از روش تحليل تماتيك و بعد از روش پيمايش استفاده شده است. در ميان آثار مختلف احداث كتابخانه، پيامدهايي از قبيل كاهش ايمني عبور مراجعان در سطح خيابان، كاهش آسايش روحي و رواني همسايگان پروژه، درگيري بين همسايگان و مراجعان كتابخانه به خاطر مزاحمت، مشكل جاي پاركينگ همسايگان پروژه از مهم‌ترين پيامدهاي منفي بعد از تأسيس كتابخانه ده ونك محسوب مي‌شوند. از سوي ديگر آثاري از قبيل بهبود دسترسي به فضاي كتابخانه، موفقيت محصلان در امتحانات و كنكور، رونق كسب‌وكار مجاور پروژه، افزايش سرمايه اجتماعي نهادي از طريق ارتباط بين مدرسه و كتابخانه، كاهش آسيب‌هاي اجتماعي و بالا رفتن سطح آگاهي و توسعه فرهنگي محله از مهم‌ترين پيامدهاي مثبت توسعه و احداث كتابخانه مي‌باشند. با عنايت به رخدادهاي احتمالي آينده پروژه، برحسب دو عامل مهم «نحوه برنامه‌ريزي و مديريت اجرايي» و نيز «نحوه جلب رضايت و مشاركت اجتماعي»، چهار سناريوي شكست، جبران، استقبال و اميد براي كاهش پيامدهاي منفي و افزايش آثار مثبت مي‌توان پيش‌بيني نمود.