تحليل ارتباط مولفه هاي ديناميك گردش جو پاييز و زمستان خاورميانه با دور پيوندهاي نوسان شمالگان (AO) و شرق اقيانوس اطلس - غرب روسيه (EA-WR)

هدف از اين پژوهش تحليل ارتباط بين دور پيوندهاي نوسان شمالگان (AO) و شرق اقيانوس اطلس غرب روسيه (EA WR) با گردش جو خاورميانه درفصل هاي پاييز و زمستان مي باشد.به اين منظور از پايگاه NCEP/NCAR داده‌هاي ميانگين بلندمدت ماهانه ي مولفه هاي ديناميكي – همديدي شامل ارتفاع ژئوپتانسيل، فشار تراز دريا، مؤلفه باد مداري و مقدار بارش براي دو فصل پاييز (سپتامبر، اكتبر، نوامبر) و زمستان (دسامبر، ژانويه، فوريه) بين سال‌هاي 2020 1948 استفاده‌شد.نتايج نشان داد كه نوسانات هردو دور پيوند بر آب‌وهواي خاورميانه، به‌ويژه ايران اثر قابل‌توجهي دارد.درفصل پاييز و زمستان بين دور پيوندهاي مذكور باسرعت باد مداري تراز 200 هكتوپاسكال همبستگي مثبت و با ارتفاع ژئوپتانسيل تراز مياني جو درايران و خاورميانه همبستگي منفي مشاهده مي‌شود.بنابراين افزايش مقدار هركدام از اين دورپيوندها با افزايش سرعت باد مداري تراز بالاي جو و كاهش ارتفاع ژئوپتانسيل تراز مياني جو در فصول پاييز و زمستان همراه است. بنابراين سبب تقويت و جابه جايي جنوب سوي جت جنب حاره اي همچنين شكل گيري سيستم هاي مانع قدرتمند (بندال امگا) برروي روسيه و شرق اروپا در وردسپهر مياني و نفوذ ناوه ارتفاع ژئوپتانسيلي بازوي شرقي اين بندال به عرض هاي پايين تر واقع درخاورميانه و بيشتر مناطق ايران مي شود، كه اين شرايط در فصل زمستان با قدرت و نمود بيشتري در جو خاورميانه و ايران برقرار مي‌باشد.در پاييز يك هسته ي بيشينه ي همبستگي مثبت بين بارش وهردو دور پيوند در راستاي زاگرس تا البرز مركزي و شمال ايران مشاهده مي شود.در فصل زمستان بين بارش و دور پيوند شرق اطلس غرب روسيه زاگرس مركزي تا البرز مركزي همبستگي مثبت و بين بارش و دور پيوند نوسان شمالگان در مناطق شمال غرب و شرق كشور همبستگي منفي مشاهده مي شود.