بررسي روند و پيش نگري تغييرات فرين هاي دمايي با استفاده از مدل هاي CMIP6 در شمال غرب ايران

بررسي تغييرات فرين‌هاي دمايي به دليل گرمايش جهاني، خشكسالي و رخداد سرما و يخبندان داراي اهميت زيادي است. لذا در اين پژوهش به بررسي روند و پيش‌نگري تغييرات فرين هاي دمايي در شمال غرب ايران در دوره پايه (2014-1985) و سه دوره آينده نزديك(2050- 2021)، آينده متوسط(2081 2050) و آينده دور(2100 2081) پرداخته شد. بدين منظور از 2 شاخص‌ حدي دمايي شامل روزهاي يخبندان (FD) و روزهاي يخي (ID) و آزمون روند من كندال (Maan Kendall) جهت بررسي تغييرات استفاده شد. جهت پيش‌نگري تغييرات در دوره آينده نيز از بهترين مدل پس از ارزيابي 7 مدل‌ گردش عمومي جو (GCMs) از سري مدل‌هاي گزارش ششم (CMIP6) تحت سه سناريوي واداشت اجتماعي اقتصادي شامل SSP1 2.6, SSP3 7.0 و SSP5 8.5 بهره گرفته شد. توزيع فضايي روند تغييرات حدي‌هاي دمايي در دوره پايه نشان داد كه با حركت از شمال به جنوب و از غرب به شرق منطقه روزهاي يخبندان افزايش مي‌يابد. هسته بيشينه روزهاي يخي نيز تقريبا در جنوب منطقه مورد مطالعه قرار گرفته است. ارزيابي مدل‌هاي مختلف با شاخص‌هاي خطاسنجي مختلف نشان داد كه مدل‌هاي MRI ESM2 0 و MPI ESM1 2 L بهترين عملكرد را در شبيه سازي فرين هاي دمايي در منطقه مورد مطالعه دارند. توزيع روند تغييرات در دوره آينده نيز نشان داد كه روندها مشابه با دوره پايه است به طوري كه روندهاي كاهشي در شاخص‌هاي مورد بررسي به ويژه بر اساس سناريوي SSP5 8.5 در هر دوره تشديد خواهد شد. بدين صورت كه روزهاي يخبندان و روزهاي يخي در انتهاي قرن 21 نسبت به دوره پايه به ترتيب 45 و 13 روز، كاهش داشته است كه بيشترين كاهش آنها نيز مربوط به ايستگاه‌هاي سردسير منطقه است كه نشان مي‌دهد با افزايش دما، شاخص‌هاي يخبندان و روزهاي يخي كاهش پيدا خواهد كرد.