بررس روند پارامترهاي اقليمي بر شروع جوانه زني درخت زرشك در ايران

ويژگي هاي اقليمي در بلند مدت، منجر به تعيين الگوي كشت و توجيه پراكنش گونه هاي گياهي مختلف شده است. مطالعه حاضر با هدف سنجش بررس روند پارامترهاي اقليمي بر شروع جوانه زني درخت زرشك در كشور ايران بررسي شد. در اين پژوهش با بهره گيري از روش ناپارامتريك من كندال و آزمون شيب سنس، روند تغييرات عناصر ساعات آفتابي، ميانگين رطوبت، ميانگين دما، كمينه دما، بيشينه دما، تعداد روزهاي يخبندان و مجموع بارندگي در 19 ايستگاه‌ كشور در يك دوره 30 ساله(1990 2020) بر رشد زرشك انجام شد و خروجي آن به صورت جدول، نمودار و نيز نقشه هاي هم روند در محيط Arc_GIS ترسيم گرديد. نتايج نشان داد كه كه شش مرحله فنولوژي اصلي در مقياس BBCH در درخت زرشك رخ مي دهد. بر اساس مكان يابي مناطق جنوب خراسان رضوي و مركز به سمت شمال غرب كشور بهترين مناطق براي كشت زرشك هستند. دوره رشد متناسب با شرايط اقليمي و توپوگرافي از اوايل فروردين ماه تا اواخر آبان ماه به طول مي‌انجامد. يكي از مهمترين مراحل فنولوژي درخت زرشك، دوره جوانه‌زني مي‌باشد. در مرحله جوانه زني، روند پارامتر اقليمي، از قبيل مجموع ساعت آفتابي، ميانگين دما، كمينه دما و دماي بيشينه داراي روند معنيدار افزايشي و پارامترهاي رطوبت نسبي و مجموع بارندگي روند معنيدار كاهشي در سطح اطمينان 95 درصد ديده مي‌شود و تعداد روزهاي يخبندان. در هيچ كدام از ايستگاه هاي مستعد كشت زرشك روند معنيدار در مرحله فنولوژي جوانه زني مشاهده نشد. به طور كلي با آگاهي از شرايط جوي و پتانسيل‌هاي اقليمي كشاورزي مناطق، مي‌توان از منابع با بازدهي بالاتري استفاده نمود.