ارزيابي تغييرات ارتفاع لايه مرزي و تاثير آن بر كيفيت هوا در شهر اراك

يكي از مشكلات شهرهاي پرجمعت آلودگي هوا است. آلودگي هوا در قسمت زيرين وردسپهر يعني لايه مرزي رخ مي‌دهد. در اين پژوهش تغييرات ارتفاع لايه مرزي شهر اراك در ساعت‌هاي مختلف شبانه روز با استفاده از آزمون آماري من-كندال و با به كارگيري رگرسيون خطي و غيرخطي بررسي گرديد. يافته‌ها نشان داد كه ارتفاع لايه مرزي شهر اراك در دوره آماري 1979 تا 2018 در تمام فصل‌ها بجز فصل پائيز، روندي افزايشي داشته است. ميانگين ارتفاع لايه مرزي تمام فصل‌ها در شب هنگام 86 متر و در نيمي از روزهاي پائيز و زمستان 422 متر است كه مستعد براي آلوده شدن است و در مدت كوتاهي آلوده مي‌گردد. به منظور بررسي كيفيت هواي شهر، شاخص كيفيت هوا (AQI) براي پنج آلاينده اصلي هوا‌ محاسبه گرديد و آلاينده اصلي، در بيشتر روزها، ذرات معلق كمتر از 2.5 ميكرون شناخته شد. به منظور بررسي تاثير تغييرات ارتفاع لايه مرزي در كيفيت هوا، بين داده‌هاي ارتفاع لايه مرزي و داده‌هاي پنج آلاينده اصلي هوا در ايستگاه‌هاي شهر در سال 2016 ضريب همبستگي پيرسون محاسبه شد. نتايج نشان داد كه همبستگي ارتفاع لايه مرزي با منواكسيد كربن و دي اكسيد گوگرد منفي و با ازن و ذرات معلق 2.5 و 10 ميكرون مثبت است.