بررسي مقايسه‌اي مفهوم‌سازي شناختي «دانشگاه» در گفتمان‌هاي اصلاح‌طلبي، اصول‌گرايي و اعتدال گرايي

دانشگاه يك سازمان اجتماعي پيچيده‌اي با نقش‌هاي اجتماعي مهم است كه هرگونه تغيير نگرش به آن مي‌تواند پيامدهايي جدي داشته باشد. در دو دهه اخير رويكردهاي مختلف دولت‌ها منجر به تغييراتي بنيادين در سياستگذاري آموزش‌عالي شده است كه برخي پيامدهاي منفي براي آموزش‌عالي داشته است. چون استعاره مفهومي راهي براي درك مفاهيم انتزاعي از طريق مفاهيم عيني است، مي‌توان با تحليل استعاري، به انديشۀ بنيادين پشت اين سياست‌ها دست يافت. لذا، مقاله حاضر مي‌خواهد نگرش 3 گفتمان اصلاح‌طلبي، اصول‌گرايي و اعتدال‌گرايي نسبت به «دانشگاه» را بررسي‌كرده، به اين پرسش پاسخ دهدكه «دانشگاه» به‌مثابه مكان آموزش‌عالي چگونه در گفتار نمايندگان اين 3 گفتمان از منظر شناختي مفهوم‌سازي شده است. براي پاسخ به اين پرسش، سعي شد با استفاده از روش تحليل‌كيفي استعاره‌هاي مفهومي مبتني بر «دانشگاه» و نحوه كاربست آن‌ها در هر 3گفتمان، مواضع آن‌ها نسبت به آموزش‌عالي مطالعه شود. اين پژوهش به لحاظ چارچوب نظري مبتني بر ليكاف و جانسون (1980) و به لحاظ روشي، مبتني بر چارتريس‌بلك (2004) است. نسبت وقوع واژه «دانشگاه» به كل پيكره حدود 0.21% درصد و بيشترين بسامد كاربرد مربوط به اعتدالگرايان بود. از ديگر يافته‌هاي اين پژوهش مي‌توان به حوزه مبدا تك‌بعدي «انسان» در مفهوم‌سازي دانشگاه در سه جريان سياسي اشاره كرد. انسان‌پنداري دانشگاه اين امكان را فراهم مي‌كند كه بتوان نگاهي ايدئولوژيك به دانشگاه داشت و همچون انسان آن را به سمت‌وسوهاي خاص هدايت كرد.