ديرينه‌شناسي دانش روزنامه‌نگاري در ايران

هدف اين پژوهش پروبلماتيك كردن نظام دانش روزنامه‌نگاري و نگاهي تاريخي به فرآيند علمي شدن آن است، براي اين مسئله از روش/نظريه ديرينه‌شناسي فوكو استفاده شده است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد؛ روزنامه‌نگاري از دل تنظيمات اميركبير متولد مي‌شود گر چه در لحظه تولد دانش و علم روزنامه‌نگاري غايب است اما تولد روزنامه در ايران نمود عيني دانش روزنامه‌نگاري است و برآمدن روزنامه در ايران محصول شكلي از جهت‌گيري به جهان است ولو اينكه دانشي در اين زمينه وجود نداشته باشد و رساله علمي ننوشته شده باشد. گرچه در لحظه تولد دانش روزنامه‌نگاري عنصري ارزشمند براي حكمراني و يكي از تكنيك‌هاي آن براي مديريت اذهان عمومي بود و به عنوان عنصر آموزش و تربيت عمومي بدان نگاه مي‌شد ولي در لحظه تاسيس و تثبيت آن به عنوان علمي آكادميك ضمن اينكه عناصر لحظه تولد را با خود همراه دارد اما بعد اقتصادي نيز بدان افزوده شد و خبر كالايي است كه بايد به فروش برسد و نفوذ اين نگاه علمي و مديريتي نوين به روزنامه را مي‌توان در شيوه نگاه مديران دو روزنامه بزرگ ايران يعني كيهان و اطلاعات حداقل بعد از كودتاي مرداد 1332 تا انقلاب اسلامي 1357 ملاحظه كرد. به نظر مي‌رسد علم روزنامه‌نگاري در ايران ذيل گفتمان آموزش و يكي از ابزارهاي حكمراني به مثابه يك علم در آمد.