بررسي تنوع ژنتيكي نمونه‌هاي بادمجان بومي ايران از لحاظ برخي صفات مورفولوژيكي

بادمجان به‌دليل خواص تغذيه‌اي، يكي از محصولات سبزي صيفي بسيار مهم به‌شمار مي‌رود. هدف از اين مطالعه بررسي تنوع ژنتيكي بين نمونه‌هاي ژنتيكي بادمجان موجود در بانك ژن گياهي ملي ايران بود. به‌منظور انجام اين آزمايش در سال اول و در ارزيابي مقدماتي 168 نمونه ژنتيكي و در سال دوم و ارزيابي تكميلي 40 نمونه ژنتيكي بادمجان موجود در بانك ژن گياهي ملي ايران مورد بررسي قرار گرفتند. در اين ارزيابي‌ها تعداد 23 صفت كمي و كيفي ارزيابي شد. در ارزيابي مقدماتي، ژنوتيپ‌هاي مورد مطالعه اختلاف آماري معني‌داري در سطح احتمال 1 درصد براي همه صفات نشان دادند و توزيع فراواني نمونه‌ها از نظر شكل ميوه به‌صورت دلمه‌اي (35.89درصد)، قلمي (32.18 درصد)، لامپي (13.67 درصد)، نيم‌قلمي (13.15 درصد) و گرزي (5.11 درصد) بود. در ارزيابي تكميلي، اثر ژنوتيپ در نمونه‌هاي مورد مطالعه براي همه صفات معني‌دار بود. از لحاظ تنوع ژنتيكي در صفات كيفي، بيشترين تنوع در صفات رنگ گل (1.56) و شكل ميوه (1.53) و كم‌ترين تنوع در رنگ ميوه (0.5) مشاهده شد. بر اساس نتايج تجزيه خوشه‌اي چهار گروه شناسايي شد. بيشترين فاصله ژنتيكي بين توده‌هاي شماره يك و 20 (22.34) و كمترين فاصله بين توده‌هاي شماره هفت و 21 (0.12) بود. در تجزيه به عامل‌ها سه عامل اصلي اول 68.06 درصد از تنوع موجود در داده‌ها را توجيه نمود. عامل هاي اول و دوم، به‌عنوان عامل‌هاي عملكرد و اجزا عملكرد شناخته شدند. همچنين صفات عملكرد ميوه داراي وراثت‌پذيري بالا و همچنين همبستگي ژنتيكي معني‌دار با همديگر بودند؛ بنابراين با توجه به ضريب صفات مهم در تعيين عامل‌هاي اول و دوم، انتخاب نتاج در جمعيت‌هاي در حال تفرق بايد هم‌زمان با در نظر گرفتن به‌نژادي براي عملكرد و شكل ميوه مورد نظر باشد.