تأثير قارچ Blumeria graminis (عامل سفيدك پودري) بر بيان ژن‌هاي دخيل در مسير توليد آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدانت در واكنش مقاومت جو

به‌منظور بررسي تأثير قارچ  Blumeria graminis (عامل سفيدك پودري) بر بيان برخي ژن‌هاي مرتبط با واكنش مقاومت در جو، از يك قم حساس (افضل)، يك ژنوتيپ نيمه‌حساس (لاين67) و يك ژنوتيپ مقاوم (لاين104) به بيماري سفيدك پودري جو استفاده گرديد. پس از كشت ژنوتيپ‌ها در گلخانه، گياهچه‌هاي هفت‌روزه تلقيح شدند و نمونه‌برداري در زمان‌هاي مختلف پس از تلقيح (10-0 روز) انجام شد. تغيير در سطح بيان ژن با استفاده از روش qRT-PCR مورد بررسي قرار گرفت. بررسي نتايج مولكولي داده‌ها نشان داد كه ژن‌هاي رمزكننده كيتيناز و گلوكاناز به‌عنوان آنزيم‌هاي كليدي در تخريب ديواره سلولي قارچ‌ها، بيان بيشتري در ژنوتيپ مقاوم (لاين104) داشتند. سطح در ژنوتيپ نيمه‌حساس (لاين67) كمتر از ژنوتيپ مقاوم (لاين104) و بيشتر از رقم حساس افضل بود. بالاترين ميزان رونوشت‌هاي ژن كيتيناز 12 ساعت پس از تلقيح در ژنوتيپ مقاوم (لاين104) و كمترين ميزان بيان در زمان مشابه در رقم حساس ديده شد. سطح بيان دو ژن ديگر (گلوكاناز و پراكسيداز) نيز در ژنوتيپ مقاوم (لاين104) بيشتر از رقم حساس افضل بود. افزايش در تعداد رونوشت‌هاي ژن مپ‌كيناز در ژنوتيپ مقاوم (لاين104) و كاهش آن در رقم حساس افضل، تأييدكننده نقش مسير كينازي در واكنش فوق‌حساسيت و پاسخ‌هاي دفاعي گياه جو در برابر بيماري سفيدك پودري جو بود. با توجه به نتايج حاصل در اين مطالعه به نظر مي‌رسد واكنش فوق‌حساسيت در ژنوتيپ مقاوم بلافاصله 6 ساعت پس از آلودگي آغاز شده و مانع نفوذ و گسترش بيمارگر در گياه مي‌شود. اين واكنش در گياهان نيمه حساسا و حساس جو مشاهده شد و احتمالا به به‌دليل تأخير در پاسخ گياهان نيمه‌حساس و حساس، بيمارگر فرصت كافي براي نفوذ، تكثير و گسترش در گياه ميزبان را داشته است. از نتايج اين تحقيق مي‌توان در ارزيابي سطح مقاومت ارقام زراعي مورد كشت و همچنين ارزيابي مقاومت در مرحله گياهچه‌اي لاين‌هاي اميدبخش استفاده نمود.