آثار اقتصادي و اجتماعي شيوع ويروس كرونا در صادرات صنعت گردشگري ايران مبتني بر رويكرد تحليل مسير ساختاري

طبق آمارهاي بين‌المللي، شيوع ويروس كرونا موجب كاهش 70درصدي گردشگري بين‌المللي شده است. لذا، مقالهٔ حاضر در پي پاسخ‌گويي به اين سؤال اساسي است كه شيوع بيماري كرونا از كانال گردشگري ورودي چه تأثيري در توليد بخش‌هاي اقتصادي و توزيع درآمد نهادي در ايران داشته است. براي اين منظور، با استفاده از رويكرد تحليل مسير ساختاري و ماتريس حسابداري اجتماعي 1395 كشور ايران در قالب 110 فعاليت اقتصادي و 22 نهاد (مشتمل بر 10 دهك درآمدي خانوارهاي شهري و روستايي، شركت‌ها و دولت)، اثر كاهش مخارج گردشگري ورودي خارجي در توليد و تغيير توزيع درآمد نهادي محاسبه شده است. نتايج نشان مي‌دهد، در پي بروز شوك كرونا، كاهش درآمد ناشي از افت گردشگري ورودي به كاهش توليد كل كشور منجر شده است و بخش‌هاي عمده‌فروشي و خرده‌فروشي، حمل‌ونقل، تأمين جا، فعاليت‌هاي خدماتي مربوط به غذا و آشاميدني‌ها و ساخت محصولات غذايي، به‌ترتيب با سهم‌هاي 16.6، 11.6، 10.5، 9.3 و 6.1درصدي، بيشترين سهم را از كاهش توليد كل كشور به خود اختصاص داده‌اند. همچنين، نتايج حاصل از رويكرد تحليل مسير ساختاري نشان مي‌دهد كه بين عوامل توليد، درآمد مختلط مسير اصلي و مهم اثرگذاري كاهش مخارج گردشگري در درآمد تمامي نهادها اعم از خانوارهاي شهري، خانوارهاي روستايي و شركت‌ها است.