كاركرد ساخت گذرايي در تحليل تيپ شناسي شخصيت در رمان «ترلان»

زبان‌شناسي نقش‌گرا با مطالعه زبان‌هاي زنده دنيا و فراهم آوردن شيوه‌هاي جديد بررسي زبان، مؤلفه‌هاي جهان‌شمول گذرايي را استخراج كرد و روان‌شناسي تحليلي نيز با حلاجي دقيق روان انسان، الگوهاي جهان‌شمول رواني يا همان سنخ‌هاي روان‌شناختي را مطرح نمود. فراگيري مؤلفه‌هاي گذرايي در بيشتر زبان‌ها از يك سو و كهن‌الگوبودن سنخ‌هاي روان‌شناختي از سوي ديگر، ما را بر آن داشت تا رابطه ميان تيپ‌هاي روان‌شناختي دو شخصيت از رمان «ترلان» نوشته فريبا وفي را با تكيه بر دو نگرش «درون‌گرايي» و «برون‌گرايي»، با ميزان گذرايي ديالوگ‌ها و توصيفات نويسنده از آن‌ها بررسي و تحليل كنيم. دو پرسش پژوهش حاضر اين است كه چگونه زبان در بازنمود روان شناسي شخصيت هاي داستاني نقش دارد و چگونه مي‌توان از طريق ساخت گذرايي زبان داستان، تيپ روان‌شناختي شخصيت‌ها را شناسايي و تحليل كرد. بدين منظور از دو نظريه ساخت و مؤلفه هاي گذرايي هاپر (Hopper) و تامسون (Thompson) و تيپ شناسي شخصيت يونگ، استفاده كرده ايم. آمارها و داده هاي پژوهش نشان داد كه نگرش رواني غالب در شخصيت ترلان، «درون‌گرا» و در شخصيت رعنا «برون‌گرا» است. پس از آن ميزان گذرايي ديالوگ‌ها و بندهاي هر دو شخصيت را بررسي كرديم و در نهايت، به اين نتيجه رسيديم كه خصلت‌هاي روان‌شناختي فرد نه تنها منش و رفتار و شخصيت او را مي‌سازد، بلكه بر زبان و شيوه استفاده‌ از آن نيز اثرگذار است؛ به طوري كه گذرايي بندهاي مربوط به شخصيت‌هاي برون‌گرا (رعنا) بالاتر و به سرنمون گذرايي نزديك تر است و در مقابل، در بندهاي مربوط به شخصيت هاي درون گرا (ترلان)، شاهد ميزان گذرايي پايين‌تري در اكثر مؤلفه‌ها هستيم.