نقد زبان حماسي در منظومۀ برزونامه (بخش كهن)

الگوي بررسي زبان حماسي معيار كه بر دو پايۀ نظريات «نقد جديد» (به‌ويژه صورت‌گرايي) و «زبان حماسي معيار» تدوين شده مي‌تواند ابزاري كارآمد براي سنجش و تبيين كاركردهاي خاصّ زبان در نوع ادبي حماسه باشد. در اين راستا، مقالۀ حاضر، منظومه برزونامه را بر اساس اين الگو و در سه لايۀ اصلي زبان، در معرض بررسي قرار داده است. اين منظومه در لايۀ اوّل (واژگان، موسيقي، ساختارها و ...)، به زبان حماسي معيار نزديك و از اين نظر، منطبق بر شاخص‌هاي اين زبان حماسي است. هنرسازه‌ها در لايۀ دوم اگرچه به اندازۀ زبان حماسي معيار، غني و خلّاقانه نيستند، ولي كاملاً بر ويژگي‌هاي هنرسازه در متن حماسي انطباق دارند و خواننده مي‌تواند به‌راحتي، از خلال اين دو لايه از زبان، به محتوا و تفكر موجود در اثر دست يابد. شاخص‌هاي فكري و محتوايي در لايۀ سوم بسيار ضعيف و در مقايسه با زبان حماسي معيار، دچار ضعف و كاستي است. اين پژوهش به روش تحليلي-توصيفي و بر مبناي مطالعات كتابخانه‌اي انجام شده و حجم نمونه در آن پانصد بيت ابتداي منظومۀ برزونامه بوده است.