تحليل اقتصادي توليد زيتون با استفاده از تابع كاب داگلاس در غرب كشور (مطالعه موردي: شهرستان ايلام)

بهره‌وري مصرف انرژي در توليد محصولات كشاورزي و باغ داري مهم است. با توجه به سازگاري زيتون از لحاظ مقاومت به كم آبي، در برخي مناطق كشور از جمله استان ايلام كاشت زيتون رواج پيدا كرده است. اين پژوهش با هدف تحليل اقتصادي توليد زيتون با استفاده از تابع كاب داگلاس و در سال 1398 در شهرستان ايلام انجام شد. اطلاعات مربوط به تعداد زيتون‌كاران و عملكرد، سامانه جامع پهنه‌بندي و مديريت داده‌هاي كشاورزي اخذ شدند. در اين پژوهش نهاده‌هاي نيروي انساني، الكتريسيته، سوخت فسيلي، كود شيميايي و كود حيواني، سموم و آب به منظور تحليل اقتصادي توليد زيتون لحاظ گرديدند. كشش نهاده‌هاي نيروي انساني، بنزين، كود نيتروژن، كود دامي، آب و الكتريسيته به ترتيب برابر 0.058، 0.01، 0.001، 0.038، 1.005 و 0.158 محاسبه شد. در اين مطالعه بهره‌وري نهايي و بهره‌وري متوسط براي انرژي‌هاي مستقيم، بالاتر از انرژي‌هاي غيرمستقيم به‌دست آمد. مقادير شاخص توليد فيزيكي نهايي (MPP) انرژي‌هاي تجديدپذير و تجديدناپذير به‌ترتيب با ضرايب 0.735- و 0.026- حاصل شد. بهره‌وري متوسط (APP) انرژي‌هاي تجديدپذير و تجديدناپذير به‌ترتيب با ضرايب 1.046 و 1.252 به‌دست آمد. بطور كلي بيشترين بهره‌وري متوسط در مدل (1) مربوط به نهاده ماشين بود. بيشترين شاخص توليد فيزيكي نهايي نيز در مدل (1) مربوط به نهاده آب آبياري بود. شاخص توليد فيزيكي نهايي و بهره‌وري متوسط انرژي‌هاي مستقيم، بالاتر از انرژي‌هاي غيرمستقيم به‌دست آمد. ميزان ارزش ناخالص، كل هزينه توليد، نسبت فايده به هزينه، سود خالص (سود ويژه) و سود ناخالص توليد زيتون به‌ترتيب برابر 17519366، 3928231، 3.46، 13591135 و 14669100 تومان حاصل شد. در نهايت با توجه به سود ويژه و سود ناويژه به‌دست آمده در اين بررسي، توليد اقتصادي زيتون مقرون به صرفه است.