مصاديق و مضامين اخلاقي در فرائد السلوك

انديشه هاي اخلاقي در نظم و نثر فارسي، كه از فرهنگ و تربيت ديني بهره مي گيرد به ادبيّات فارسي غناي خاصي را بخشيده است. كتاب فرائدالسلوك يكي از آثار ارزشمند سده ي هفتم هجري است كه سرشار از آموزه هاي تعليمي است و گنجينه اي از معارف، فضايل و حكمت ها را در بر دارد. در اين پژوهش، سعي شده تا با روش استقرايي، متن هايي كه به تصريح يا كنايه بر مضامين اخلاقي دلالت دارد؛ بررسي و با استفاده از شيوه ي تحليل محتوايي، واژگان و عبارات مورد نظر توصيف شوند. بنابراين، مهم ترين پرسشي كه در اين پژوهش مطرح است عبارتند از: كه در كتاب فرائدالسلوك سجاسي، به كدام آموزه هاي اخلاقي و تعليمي سفارش شده است و از چه رذايل اخلاقي نهي كرده است؟ بدين منظور كتاب فرائدالسلوك شمس سجاسي، به عنوان محور كار انتخاب و متناسب با موضوع به استخراج مصاديق اخلاقي در اين كتاب پرداخته شد. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه: سجاسي در كتابش، علاوه بر ايجاد التذاذ ادبي براي مخاطب، از هر فرصتي براي انتقال انديشه هاي تعليمي خود به مخاطب استفاده كرده و تحت تاثير آموزه هاي اخلاقي دين مبين اسلام، به صورت مستقيم يا غير مستقيم از طريق بيان حكايت يا تمثيل هاي مناسب، خواننده را به متحلي شدن به فضايل اخلاقي سوق مي دهد و با بيان عواقب ناشي از رذايل اخلاقي، ان ها را در نظرش ناپسند جلوه مي دهد و سعي در هدايت انسانها در مسير صحيح زندگي دارد.