بررسي و نقد جامعۀ اندرزگويان ايراني (پيش از اسلام)

وجود ادبيات اندرزي در فرهنگ ايراني، ازجمله موضوعات ريشه‌دار و با پيشينۀ طولاني است؛ به‌طوري كه در كهن‌ترين منابع و آثار برجاي ‌مانده از ايران باستاني نيز مي‌توان مضامين و سخنان پندآموز را ديد. با اين حال و با وجود پژوهش‌هاي ارزشمندي كه در سال‌هاي اخير درباره آن صورت گرفته است، هنوز برخي موضوعات مرتبط با آن مغفول مانده و يا نيازمند نگاه و بررسي‌هاي عميق‌تري است. يكي از اين موضوعات، بررسي جامعۀ اندرزگويان در ادبيات پيش و پس از اسلام است كه به‌شكل تأمل‌برانگيزي دچار تحول شده‌اند. اين پژوهش با بهره‌گيري از روش توصيفي ـ تحليلي و مطالعات كتابخانه‌اي، بيش از هر موضوع ديگري درپي پاسخگويي به اين پرسش است كه در دوران پيش از اسلام در سرزمين ايران، وظيفۀ موعظه و ارشاد و نگارش رسالات تعليمي، به چه افرادي تعلق داشته است؟؛ همچنين كيفيّت و عوامل اندرزگويي اين افراد با استفاده از منابع و آثار برجاي‌مانده بررسي خواهد شد. از مهم‌ترين يافته‌‌هاي اين پژوهش آن است كه در ادبيات پيش از اسلام، در سرزمين ايران، تنها افراد و گروه‌هاي خاصّي به اندرزگويي پرداخته‌اند كه بيشتر نيز وظيفۀ رهبري ديني و سياسي جامعه را بر عهده داشته‌اند و اين موضوع نيز خود نكات مثبت و منفي داشته است.