بررسي هنجارگريزي گويشي و برجسته‌ سازي واژگان محلي در آثار حسين پناهي

حضور زبان و واژه‌هاي محلي و عامه در شعر، باعث نوعي هنجارگريزي و برجسته‌سازي مي‌شود كه آن را هنجارگريزي گويشي گويند. هنجارگريزي در گويش به شاعر اين امكان را مي‌دهد تا ساخت‌هايي از گويشي غير از زبان هنجار به اثر ادبي خود وارد كند. حسين پناهي شاعري از استان كهگيلويه و بويراحمد است كه به‌كرّات از هنجارگريزي براي خلق شعر و جذاب‌كردن متن بهره گرفته است. در اين پژوهش با روش توصيفي- تحليلي، به تبيين هنجارگريزي گويشي و كاربرد واژه‌هاي محلي در اشعار وي پرداخته شده است. به اين منظور مجموعه شعري «من و نازي» و «چشم چپِ سگ» در هفت دفتر و برخي از آثار نثر وي از جمله «خروس‌ها و ساعت‌ها»، «بي‌بي يون»، «دو مرغابي در مه» و «چيزي شبيه زندگي» بررسي شده است. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه بيشترين بسامد هنجارگريزي گويشي در مجموعۀ «ساعت‌ها و خروس‌ها» و «من و نازي» وجود دارد. او در اين آثار با بهره‌گيري از واژه‌هاي گويش لري و محلي، تصويري از خاطرات كودكي و زندگي عشايري و فرهنگ مردم لر را نشان مي‌دهد. همچنين در آثاري كه پناهي در سال 1374 تا 1383 سروده است، هنجارگريزي گويشي را به كار بسته اما بسامد آن نسبت به دورۀ اول كمتر است. شاعر در اين دوران با هنجارگريزي گويشي با همان پس‌زمينه، درد اجتماعي و عدالت‌خواهي و نوع نگرش خود به جهان را به تصوير مي‌كشد و توجه او به محيط و زندگي عشايري كم‌رنگ شده است. بيشترين بسامد هنجارگريزي در اين دوره در مجموعۀ «بي‌بي‌يون» و «نمي‌دانم‌ها» مشاهده شد. مي‌توان گفت كه در اين دوره يكي از عوامل روي‌آوردن شاعر به هنجارگريزي، مسائل سياسي و اجتماعي جامعه بوده است.