ارزيابي اثر اصلاح كننده ويناس بر مؤلفه‌هاي تلفات خاك و رواناب

اراضي ديم از منابع مهم‌ تلفات خاك هستند و كاربرد اصلاح‌كننده مي‌تواند باعث كاهش فرسايش خاك شود. اين پژوهش، با هدف تعيين تيمار مناسب ويناس در كاهش تلفات خاك و توليد رواناب بر روي نمونه خاك لسي اراضي ديم شهرستان كلاله استان گلستان و در شبيه ساز باران و در سيني هاي با ابعاد 10×30×30 سانتي‌متري انجام شد. آزمايش ها با چهار تيمار ويناس (صفر، 50، 100 و 150 ميلي ليتر) در شدت باران ثابت متوسط 70 ميلي متر در ساعت با سه شيب مختلف (20، 12 و 8 درصد) و در آزمايش هاي ديگري، چهار تيمار ويناس مذكور در سه شدت بارندگي (50 و 70 و 90 ميلي متر در ساعت) با شيب ثابت (12 درصد) هركدام با سه تكرار و به مدت 30 دقيقه انجام شد. پس از آماده سازي سيني ها، تيمارهاي ويناس با افشانه به‌طور يكنواخت در سطح خاك پاشيده و حدود 24 ساعت زمان داده ‌شد تا با خاك به تعادل برسد. رواناب حاصل از باران، به همراه رسوب خروجي هر آزمايش جمع‌آوري، حجم‌سنجي و پس از ترسيب و خشك كردن، نرخ تلفات خاك تعيين شد. نتايج نشان داد كه تفاوت بين تيمارهاي شيب، بارش و ويناس و اثر متقابل آن ها معني دار شد. در شدت باران ثابت، تيمار حاوي 100 ميلي ليتر ويناس، باعث كاهش حجم رواناب و تلفات خاك شد. تيمارهاي حاوي 50 و 150 ميلي ليتر ويناس نسبت به شاهد، عملكرد بهتري در كاهش مؤلفه حجم رواناب و تلفات خاك نداشتند. اثر شيب در آزمايش با شدت باران ثابت، از روند مشخصي پيروي نمي كرد ولي شدت بارش اثر مستقيم بر مؤلفه حجم رواناب و تلفات خاك داشت. در اين شرايط آزمايش، به‌كارگيري مقدار متوسط ويناس (تيمار 100 ميلي ليتر ويناس) مي تواند در كاهش مقدار تلفات خاك و رواناب مؤثر باشد.