كريدور عرب-مد و نقش آن در معماري جديد اتصال فرامنطقه‌اي

پيشينه و مباني نظري پژوهش: كريدور مديترانه- عربي (عرب- مد) هند به اروپا يك كريدور تجاري چند وجهي در حال ظهور است كه مي تواند الگوهاي تجاري بين منطقه اقيانوس هند، خاورميانه و اروپا را به طور اساسي با ايجاد يك هلال ارتباط تجاري در حاشيه جنوبي اوراسيا از سواحل درياي عربِ هند تا سواحل مديترانه شرقي يونان تغيير دهد. اين كريدور از سواحل هند شروع مي شود و از طريق مسير دريايي اقيانوس هند و درياي عربي به خليج فارس و بنادر امارات متحده عربي مي رسد؛ سپس از مسير زميني و از طريق يك خط آهن از عربستان سعودي عبور كرده و به اردن و از آنجا به بندر حيفاي اسرائيل مي رسد. اين كريدور سپس از طريق يك مسير دريايي به بندر پيره يونان و از طريق خاك يونان به قلب اروپا مي رسد. هند از طريق اين كريدور به بازارهاي اروپا دسترسي پيدا مي كند و افق جديدي از تجارت فرا منطقه اي به روي اين كشور گشوده مي شود. براي هند، اين كريدور جديد يك تغيير پارادايم استراتژيك با پيامدهاي ژئوپليتيك عظيمي است كه ميتواند نقش آن را در نظم اقتصادي اوراسيا تغيير دهد. بر اين اساس، هدف اين پژوهش بررسي كريدور عرب-مد و نقش آن در معماري جديد اتصال فرامنطقه اي است. روش شناسي: اين پژوهش بر اساس هدف، پژوهشي كاربردي و بر اساس ماهيت، پژوهشي كيفي از نوع تحقيقات توصيفي- تحليلي است. گردآوري داده ها در اين پژوهش به روش كتابخانه اي صورت گرفته است. ابزار گردآوري داده در اين پژوهش، فيش برداري از داده هاي كتابخانه اي و اينترنتي بوده است. يافته ها: كريدور جديد عرب-مد هند به اروپا، يك كريدور تجاري چندوجهي در حال ظهور است كه با ايجاد يك هلال ارتباط تجاري در سراسر حاشيه جنوبي اوراسيا كه در امتداد آن گسترش مي يابد، نويد پيكربندي مجدد الگوهاي تجارت بين منطقه اقيانوس هند، خاورميانه و اروپا از ساحل درياي عرب هند تا سواحل مديترانه شرقي يونان را مي دهد. با برقراري ارتباط ريلي از امارات متحده عربي به بندر حيفا اسرائيل، ارتباط دريايي هند با امارات مي تواند منجر به رسيدن كالاهاي هندي به سرزمين اصلي اروپا در كمتر از 14 روز شود و از طريق مسير دريايي ترانس مديترانه از بندر حيفا اسرائيل به بندر ترانشيپ در پيرئوس، اين بندر عظيم يونان برسد. با خدمات حملونقل ريلي از پيرئوس، كالاهاي هندي مي توانند به بازارهاي اصلي و مراكز توليدي اروپا برسند و زمان سفر فعلي براي حمل و نقل تجاري هند به اروپا را تا 40 درصد كاهش دهند. با ارائه همان كاهش هزينه كه خوش بينانه ترين پيش بيني ها براي كريدور ترانزيت بين المللي شمال-جنوب مستقر در چابهار است، كريدور عرب-مد هند به اروپا يك مسير حمل ونقل تجاري فرامنطقه اي جايگزين را تشكيل مي دهد كه در آن بنادر امارات و هند، مي تواند به عنوان گره اتصال اقيانوس هند عمل كند. نتيجه گيري: كريدور عرب-مد اگر موفق شود، مي تواند به يك نيروي اقتصادي جدي در اوراسيا تبديل شود. همچنين مي تواند يك جايگزين اقتصادي براي طرح كمربند و جاده چين باشد. كريدورهاي اوليه از روسيه، آسياي مركزي، ايران و پاكستان بسيار نزديك به چين است. با اين حال، ابتكار كمربند-جاده كشورهاي ترانزيتي كريدور عرب-مد سياست هاي بسيار متعادل تري را بين شرق (چين) و غرب (اتحاديه اروپا/ايالات متحده آمريكا) دنبال مي كنند، كه آنها را از نظر سياسي براي برخي از بازيگران اقتصادي در اوراسيا اتصال رقابتي جذاب تر مي كند. بنابراين، هند ميتواند كريدور عرب-مد را به عنوان شكلي از ابتكار كمربند- معرفي كند كه نتايج متقابلاً سودمند و متوازن را براي همه مشاركت كنندگان در كنار ابتكار دنبال مي كند. هدف استراتژيك كلان كريدور عرب-مد در نهايت ارائه يك جايگزين براي ابتكاركمربند - جاده به كشورها در تجارت شرق و غرب خواهد بود. اين هدف با منافع آمريكا همسو است و مي تواند شاهد حمايت ايالات متحده از هند و شركاي آن به عنوان پيشگام در اين كريدور جديد باشد.