زبان خصوصي در تحليل داده‌هاي رابطه‌اي در پژوهشهاي رفاه اجتماعي

مقدمه: تشخيص و تصحيح خطا در علم اهميتي بنيادين دارد و به اين اصل اساسي منجر شده است كه علم خود-اصلاح‌گر است. خطا ذاتيِ انسان است، با اين حال در پژوهش، اگر خطا راه يابد، علم از جريان اساسي آن دور مي‌گردد. در مرور انتقادي حاضر مؤلف به طور خاص به پژوهش‌هاي رابطه‌اي و خطاهاي آن پرداخته است كه عمدتاً از كاربرد ناصحيح زبان ناشي مي‌شوند. گفتگوي مشهور هامپتي دامپتي و آليس در كتاب «آليس آن سوي آينه»، اثر لوئيس كارول، به زبان خصوصي مربوط مي‌شود. هامپتي دامپتي مي‌گويد وقتي كلمه‌اي را به كار مي‌برم، معني، آن است كه در ذهن خود دارم. هم چنين با ارجاع به تمثيل ترجمه از زبان چيني جان سرل، تلاش شده، نشان داده ‌شود كه چه خطاهاي زيادي بر اثر نفهميدن كاربرد زبانِ نرم‌افزارهاي آماري به پژوهش‌ها راه يافته است. در اين مرور انتقادي به كاربرد خطا در زبان و عمليات نادرست آماري و تفسيرهاي دلبخواه از آمار در پژوهش‌هاي چاپ شده در مجله رفاه اجتماعي پرداخته مي‌شود. به خطاهاي بسيار بزرگتري كه سبب ري‌تراكت شدن مقاله مي‌شود اشاره شده است و برخي از مقاله‌هائي كه شايسته ري‌تراكت شدن هستند. همه اين خطاها در سيزده عنوان دسته‌بندي و معرفي شده‌اند. خطاهاي تحليل رابطه‌اي در مجله رفاه اجتماعي در بيست دسته اساسي تقسيم شده است. بخصوص مفهوم جديد تحليل متغير سوم (ميانجي، تعديلگر، همرس، فرونشان و مخدوش‌كننده) بررسي و نشان داده شده است كه پيشينه اين پژوهش‌ها با زبان خصوصي چگونه رابطه‌اي نادرست را تحليل مي‌كنند. در پايان‌ چهار پژوهش با طرح قوي را در قالب ميانجي و تعديلگر شناسايي و معرفي شده‌اند. بحث: در بسياري از موارد در پژوهش‌هاي رابطه‌اي پژوهشگران از زاويه خاصي روابط را تفسير كرده‌اند كه نادرست است. آنها دلايلي براي مفهوم‌ بخشيدن به تحقيق خود ارائه كرده‌اند كه ناشي از ناآگاهي آنها به قوانين آمار است. در اين بخش خطوط راهنما براي نويسندگان مقاله و داوران مجله ترسيم شده است.