فراتركيب مطالعات ناتواني در زمينه الگوي زندگي اجتماعي افراد دچار ناتواني

مقدمه: با وجود پيشرفت علم پزشكي، هنوز  ناتواني  كاهش چشم‌گيري نداشته است به‌طوري‌كه امروزه انديشمندان اجتماعي  ناتواني  را به‌عنوان يك مسئله جهاني مطرح كرده‌اند. الگوي زندگي اجتماعي نرمال/ سالم افراد داراي  ناتواني  يكي از مسائل بسيار پيچيده و چندبعدي در حيطه مطالعات  ناتواني  است كه توجه پژوهشگران را به خود جلب كرده و با انفجار توليدات علمي روبه‌رو شده است به‌گونه‌اي كه تسلط بر تمام ابعاد مسئله تا حدودي امكان‌ناپذير شده است. ازاين‌رو، هدف پژوهش حاضر سنخ‌شناسي از الگوهاي زندگي نرمال/ سالم افراد داراي  ناتواني  و علل آن بر اساس مطالعات و پژوهش‌هاي خارجي انجام‌شده در اين زمينه است.روش: اين پژوهش با استفاده از پارادايم تفسيري، رويكرد استقرايي و روش فرا تركيب اجرا شده است. مشاركت‌كنندگان شامل تمام پژوهش‌هاي انگليسي زبان منتشر شده مرتبط با ابعاد زندگي اجتماعي افراد داراي  ناتواني  در بازه زماني 2021-2000 بوده است كه بر اساس ملاك و معيار پژوهش 75 مقاله كيفي انتخاب و با كدگذاري مجدد مورد تحليل قرار گرفتند.يافته‌ها: بر اساس يافته‌ها سه نوع الگوي زندگي مستقل (استقلال نسبي)، الگوي زندگي حمايتي و الگوي زندگي كنترلي/ حفاظتي استخراج شد؛ الگوهاي زندگي از شش بعد شامل تعامل اجتماعي، مشاركت، تغذيه مناسب، سلامت روحي و رواني، فعاليت بدني و تفريح و اوقات فراغت تشكيل شده است. هم‌چنين در بخش علل و زمينه‌ها، 14 مقوله استخراج شد كه در شش دسته كلي تقسيم شدند: عوامل اجتماعي-فرهنگي، اقتصادي و سازماني/ مديريتي، قانوني، بهداشت و درمان، فناوري هوشمند و عوامل رواني.بحث: زندگي اجتماعي نرمال افراد داراي  ناتواني  به نگرش جامعه و سياست‌هاي اجتماعي كه خود از شرايط تاريخي-اجتماعي جامعه اقتباس مي‌شود، بستگي دارد. در چنين شرايطي لازم است با رويكردي تعاملي، زمينه‌هاي ساختاري و فرهنگي زندگي سالم/ نرمال افراد داراي  ناتواني  فراهم شود.