آثار اصلاح سن بازنشستگي بر تراز مالي صندوق بازنشستگي تأمين اجتماعي با استفاده از روش شبيه‌سازي خرد پويا

مقدمه: سازمان تأمين اجتماعي به‌عنوان بزرگ‌ترين صندوق بازنشستگي كشور ازنظر مالي و جمعيتي شرايط نامطلوبي دارد. بسياري از پژوهشگران و سياست‌گذاران، افزايش سن بازنشستگي را به‌عنوان راهكاري براي مواجهه با اين شرايط پيشنهاد داده‌اند كه در مطالعه حاضر به ارزيابي اين پيشنهاد پرداخته مي‌شود. روش: روش مورداستفاده در اين مطالعه، روش شبيه‌سازي خرد است كه در آن يك نمونه يك درصدي از بيمه‌شدگان و مستمري‌بگيران صندوق تأمين اجتماعي انتخاب شده و اثر افزايش سن قانوني بازنشستگي در يك دوره 100 ساله (از سال 1399 تا 1498) موردبررسي قرار گرفته است. يافته‌ها: يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد كه اگر سن بازنشستگي در ابتداي دوره شبيه‌سازي به ميزان 5 سال افزايش يابد، نرخ حق بيمه لازم براي برابري مصارف و منابع نقدي صندوق در سال 1422 به 56 درصد (به‌جاي 63 درصد در حالت عدم افزايش سن) و در سال 1498 به 118 درصد (به‌جاي 125 درصد) خواهد رسيد. بحث: اثرگذارنبودن معنادار افزايش سن بازنشستگي بر تراز مالي صندوق مي‌تواند به دليل جمعيت بالاي افراد نزديك به بازنشستگي، عدم وجود حداقل سن بازنشستگي براي مشاغل سخت و زيان‌آور، افزايش مستمري ناشي از افزايش سابقه بازنشستگي و سهم 41 درصدي هزينه‌هاي مستقل از سن بازنشستگي در مصارف صندوق باشد. بدين ترتيب لازم است در كنار برنامه‌ريزي براي افزايش سن بازنشستگي اقدامات ديگري ازجمله اصلاح قواعد بازنشستگي در مشاغل سخت و زيان‌آور و افزايش تعداد بيمه‌پردازان از طريق تشويق بيمه‌پردازي اختياري، كاهش گريز بيمه‌اي و افزايش جمعيت شاغل را موردنظر قرار داد.