بررسي و ارائه مدل مناسب اشتغال‌زايي افراد داراي معلوليت بر اساس مزيت هاي بومي استان اردبيل

مقدمه: اشتغال و فعاليت نيروي انساني در بخش هاي متعدد از موضوعات مهم جغرافياي اقتصادي است واز جمله چالش هاي مهم سياستگذاران محسوب مي شود. اين امر علاوه بر مشكل بسياري از جوانان جوياي كار، معضلي براي افراد داراي معلوليت جوياي كار نيز محسوب مي شود. در همين رابطه تدوين مقاله اي با هدف بررسي اشتغالزايي افراد داراي معلوليت، متناسب با مزيت هاي بومي استان اردبيل مد نظر قرار گرفت. روش: پژوهش حاضر با هدف كاربردي و توسعه اي و از نوع تحقيقات توصيفي- تحليلي است. جامعه آماري را افراد داراي معلوليت استان اردبيل اعم از شاغل و غير شاغل، به تعداد 25378 نفر تشكيل داد. طبق فرمول كوكران تعداد 380 نفر به عنوان نمونه آماري تعيين شد و تعداد 83 سوال پژوهشي طراحي و به صورت تصادفي ساده در اختيار نمونه آماري قرار گرفت و از طريق تحليل SWOT و نرم افزار SPSS نسخه 20 نسبت به تحليل داده‌ها اقدام شد. يافته ها: در بين عوامل تاثيرگذاري كه انتظار اثر مثبت آنها بر اشتغال معلولان وجود دارد، عوامل فردي، دولتي، شغلي و عمومي به ترتيب بيشترين تأثير را داشتند. در مولفه موانع اشتغال نيز، موانعي براي اشتغال و مشاركت معلولان استان اردبيل وجود دارد علاوه بر آن تحليل مزيت هاي نسبي استان اردبيل بر اساس جدول سوات (SWOT) نشان داد كه استان اردبيل به لحاظ كشاورزي، روابط بازرگاني با كشور آذربايجان و گردشگري داراي مزيت نسبي بالاتري است و اما عواملي چون فقدان نظام جامع اطلاع رساني و بازاريابي، ضعف زيرساخت هاي گردشگري و بازرگاني، ضعف شبكه هاي ارتباطي، ضعف راندمان آبياري، كمبود صنايع تبديلي و فراوري محصولات كشاورزي منجر به ضعف اشتغال در اين استان شده است. بحث: در تمامي شهرستان هاي استان اردبيل، بين تعداد بيكاران و تعداد شاغلان اختلاف فاحشي وجود دارد و ميانگين سني معلولان در 80 درصد از شهرستان ها بين 30 تا 35 سال بود؛ اين در حالي است كه نزديك به 55/91 درصد از معلولان استان داراي تحصيلات پايين و بعضاً بدون تحصيل بوده و از ميان مجموع معلولان استان صرفاً 65/6 درصد شاغل بودند. علاوه بر آن حدود 70 درصد از شهرستان ها با معضل بيكاري افراد داراي معلوليت مواجه هستند و بدين ترتيب نياز به اقدامي اساسي جهت آموزش هاي كاربردي براي فعال كردن و توانمندسازي اين قشر بر اساس مزيت هاي نسبي استان اردبيل ملموس بوده و بايستي برنامه هاي دقيق تري تدوين گردد.