مطالعه تطبيقي ساختار شرفه در تذهيب مكاتب تيموري و صفوي و تأثير آن بر شرفه‌هاي تذهيب گوركاني

تذهيب همواره در كنار كتاب آرايي قراردارد. در ميان مكاتب مختلف تذهيب، مكتب تيموري حائز اهميت است و حضور آن در تذهيب هاي قرآن صفويه نيز ديده مي شود. از طرفي ارتباط سياسي، اقتصادي و فرهنگي ايران در عصر صفوي با هند نيز باعث رشد تذهيب گوركانيان در آن دوره گرديد. بر همين مبنا پژوهش كيفي حاضر، به روش توصيفي-تحليلي، با استفاده از منابع كتابخانه اي، به بررسي نمونه هايي از قرآن هاي مُذَهَب تيموري، صفوي و گوركاني مي پردازد. هدف اين مقاله، دستيابي به ساختار شرفه در تذهيب هاي قرآن در دو دوره تيموري و صفوي و تأثير آن بر شرفه هاي تذهيب در قرآن هاي گوركاني است. پرسش اصلي مقاله نيز به اين صورت است كه شرفه، از لحاظ بصري، در تذهيب هاي قرآني ادوار تيموري و صفوي چه خصايصي داشته ؟ و اين ويژگي ها بر شرفه هاي قرآني گوركاني چه تأثيري داشته است؟  شرفه هاي تذهيب هاي قرآني در دروه تيموري و صفوي با توازن، تعادل و نظم خاصي بودند كه در تذهيب هاي قرآني گوركانيان نيز ديده مي شود. گوركانيان اجراي شرفه را از تيموريان و صفويان الهام گرفته اند؛ و سلايق هنري سرزمين خود را نيز اعمال مي كردند. شرفه هاي نسبتاً شلوغ، شرفه هاي رنگي و فشرده، استفاده از فرم هاي اسليمي و ختايي متنوع و پركار در قرآن هاي هندي بسيار ديده مي شود.