بازشناسي فرم و مضمون موجودات زنده غير انساني در كاشي هاي زرين فام امامزاده علي بن جعفر قم

پژوهش پيش رو با هدف بررسي بازتاب موضوعات اجتماعي در نقوش موجودات زنده در كاشي‌هاي زرين‌فام در بناي مذهبي و آرامگاهي است. بر اين اساس تلاش مي شود تا به ماهيت نقش‌مايه‌هاي موجودات زنده و بكارگيري آن‌ها در بناي آرامگاهي علي‌بن جعفر قم و به موازات آن نقاشي ديواري امام‌زادگان طيب و طاهر پرداخته شود. اصلي‌ترين پرسش‌هاي مطرح شده بدين قرار است:۱- منبع تصويري موجودات زنده غير انساني كاشي هاي زرين فام بقعه علي‌بن جعفر قم چه بوده است؟ ۲-  استفاده از نقشمايه هاي موجودات زنده در اين بناي مذهبي در راستاي چه ايده هايي شكل گرفته؟ بررسي ها نشان داد كه فرم و موضوع نقشمايه ها با نمونه هاي تصوير شده در نسخه قرن هفتمي عجايب المخلوقات قزويني مطابقت دارد. با اين هدف كه با زباني ساده به مردم نشان دهد كه همه چيز اين دنيا جزيي از نمود آفريدگار است كه شايد ناشي از همان ديدگاه وحدت وجودي باشد كه ابن عربي استاد قزويني مطرح مي كند. اين عقايد با سوگيري هاي فكري بانيان احتمالي بنا يعني خاندان صفي در قم نيز هم راستا بوده. توجه به نقشمايه هاي عجايب المخلوقات به استناد نقاشي هاي ديواري امامزاده طيب و طاهر تا قرن ها بعد ادامه داشته است.