واكاوي مضامين پنهان مجالس بزم در ديوارنگاره‌هاي كوچك تالار مركزي كاخ چهلستون

كاخ چهلستون به عنوان بزرگترين كاخ در مجموعه‌ي دولت‌خانه اصفهان صفوي بود. اين كاخ به پذيرايي‌هاي رسمي از سفرا و برگزاري جشن‌ها اختصاص داشت. در تالار مركزي آن، مجموعه‌اي از نقاشي‌هاي كوچك در بخش بالاي ازاره‌ها وجود دارد كه غالباً به عنوان مجالس بزم توصيف مي‌شوند. اين توصيفِ درست اما كلي‌، موجب شده امكانات گفتماني‌اي كه در نحوه‌ي به تصوير كشيدن مفهوم بزم وجود دارد، از نظرها دور بماند. بررسي نقاشي‌هاي مذكور به روش توصيفي-تحليلي، نشان مي‌دهد كه آنها تأكيد ويژه‌اي بر نمايش ظروفِ متعدد مي‌‌نوشي دارند و مجموعه‌اي از غياب‌ها‌، همچون معماري، طبيعت زيسته، اسباب موسيقي، نوازندگان و رقاصان، نمايش تأكيد مذكور را تقويت نموده‌اند. مطالعه‌ي چگونگي و چرايي اين موضوع ذيل گفتمان سياسي صفويان در همان دوران، روشن مي‌سازد كه اين نقاشي‌ها فراتر از نمايش بزم درباري عمل كرده‌اند. تنگ‌ها، صراحي‌ها، ساغرها، پياله‌ها، قدح‌ها و ساير ظروف، نه فقط نمايش مصرف باده، كه در خوانشي عميق‌تر، بازنمايي خود مفهوم مصرف هستند. آنها رابطه‌اي از مصرف و بدن را به نمايش مي‌گذارند كه در همان دوران، در گفتمان سياسي-اقتصادي‌ صفويان ذيل انحصارطلبي شاه و طبقه‌ي دربار، منابع اقتصادي را به سوي مصرف فردي(در مقابل مصرف توليدي)، سوق داد. مقاله‌ي حاضر به شرح رابطه‌ي اين تصاوير و گفتمان معاصرشان مي‌پردازد.