ترجمه و ارزيابي روايي صوري نسخه فارسي ابزار ارزيابي سريع فناوري‌هاي كمكي

هدف امروزه بيش از 2.5 ميليارد نفر در سراسر جهان براي رفع محدوديت‌هاي عملكردي به فناوري‌هاي كمكي نياز دارند كه اين رقم تا سال 2050 به 3.5 ميليارد نفر خواهد رسيد. افزايش دسترسي افراد نيازمند به فناوري‌هاي كمكي، يك اولويت جهاني است و هر گونه اقدامي در اين راستا نيازمند ارزيابي درست ميزان نياز و دسترسي به اين فناوري‌هاست. سازمان جهاني سلامت ابزار ارزيابي سريع فناوري‌هاي كمكي را به زبان انگليسي تهيه كرد كه با كمك آن مي‌توان ميزان استفاده و نياز به فناوري‌هاي كمكي را در يك جمعيت اندازه‌گيري نمود. هدف اين مطالعه، معرفي اين ابزار و تشريح مراحل ترجمه و تعيين روايي صوري نسخه فارسي آن بود. روش بررسي پس از كسب مجوز از سازمان جهاني سلامت، ترجمه نسخه انگليسي ابزار براساس نظرات كارشناسان حوزه توانبخشي و ادبيات فارسي انجام شد. سپس، دو متخصص ديگر كه تسلط كافي به هر دو زبان فارسي و انگليسي داشتند ترجمه پس‌رو را انجام دادند. پس از رفع ابهامات و توافق بر روي نسخه حاصل، كميته تخصصي متشكل از 7 كارشناس حوزه توانبخشي و سلامت به‌منظور تأييد روايي صوري نسخه فارسي، تشكيل و تغييرات لازم به‌منظور بومي‌سازي بر روي ابزار اعمال شد. يافته‌ها نسخه فارسي ابزار ارزيابي سريع فناوري‌هاي كمكي شامل 7 بخش اطلاعات اوليه و اداري، اطلاعات جمعيت‌شناختي، تعيين وضعيت و مشكلات عملكردي و نياز‌هاي افراد، تعيين وضعيت عرضه و تقاضا، تعيين وضعيت رضايت از فناوري‌هاي كمكي و خدمات و ارزيابي‌هاي مرتبط با اين وسايل، توصيه‌ها و نظرات پرسشگر و مديريت پس از پيمايش است. اين ابزار مجموعاً داراي 42 پرسش است كه به‌صورت خوداظهاري توسط مشاركت‌كنندگان تكميل مي‌شوند. تفاوت نسخه فارسي با نسخه انگليسي آن در اضافه كردن يك پرسش در بخش اطلاعات اوليه و اداري و نيز اسامي تعدادي از ارائه‌دهندگان فناوري‌هاي كمكي باتوجه‌به شرايط ايران در بخش پاسخ به پرسش‌ها بود.  نتيجه‌گيري نسخه فارسي ابزار ارزيابي سريع فناوري‌هاي كمكي مي‌تواند به‌عنوان ابزاري براي جمع‌آوري داده‌هاي مرتبط با نياز و دسترسي به فناوري‌هاي كمكي در بافتار ايران مورداستفاده قرار گيرد و تصميم‌سازان و سياست‌گذاران را در برنامه‌ريزي به‌منظور بهبود دسترسي و توزيع عادلانه فناوري‌هاي كمكي و رسيدن به پوشش همگاني سلامت ياري كند. ازآنجايي‌كه اين ابزار در ديگر كشورها نيز در حال استفاده است، اطلاعات حاصل از آن مي‌تواند با ساير نقاط جهان نيز مقايسه شود. پيشنهاد مي‌شود مطالعات بيشتر براي سنجش روايي محتوايي و پايايي اين ابزار فارسي انجام شود.