اثر توده‌هاي جنگل ‌كاري شده با سنين مختلف و پوشش مرتعي بر ويژگي ‌هاي لايه آلي و سطحي خاك

پوشش هاي گياهي با گونه ها و سنين متفاوت از طريق ايجاد شرايط محيطي متنوع و توليد مواد آلي مختلف اثرات قابل ملاحظه اي بر ويژگي هاي لايه سطحي خاك دارند. ‌از اين رو پژوهش حاضر به بررسي اثر توده هاي جنگل‌كاري صنوبر 20 ساله، پلت 20 ساله، صنوبر 10 ساله، پلت 10 ساله و پوشش مرتعي در قطعه 3، سري دلاك خيل از جنگل هاي حوزه چوب و كاغذ مازندران بر ويژگي هاي لايه آلي و سطحي خاك پرداخته است. بدين منظور در هر يك از رويشگاه هاي مورد مطالعه سه قطعه يك هكتاري انتخاب شدند و در هر يك از قطعات يك هكتاري، تعداد 5 نمونه لاشبرگ و 5 نمونه خاك (15 نمونه لاشبرگ و 15 نمونه خاك از هر رويشگاه) جهت تجزيه و تحليل به آزمايشگاه منتقل شد. نتايج حاكي از بهبود اكثر ويژگي هاي لايه آلي و سطحي خاك در توده هاي جنگل‌كاري شده به ويژه جنگل كاري هاي 20 ساله در مقايسه با پوشش مرتعي بود. براساس نتايج مربوط به تجزيه مؤلفه هاي اصلي، مقادير بالاتر محتواي نيتروژن، فسفر، كلسيم، منيزيم و پتاسيم لايه آلي منجر به بهبود مشخصه هاي حاصلخيزي خاك، فعاليت هاي ميكروبي، فعاليت آنزيمي، جمعيت كرم هاي خاكي، تعداد نماتدهاي خاكزي و زي‌توده ريزريشه، به‌ترتيب تحت جنگل‌كاري هاي صنوبر و پلت 20 ساله شده است در حالي‌كه جنگل‌كاري هاي 10 ساله به‌ويژه با گونه پلت و پوشش مرتعي با توليد مواد آلي با محتواي بالاي كربن و نسبت كربن به نيتروژن منجر به كاهش تجزيه مواد آلي (ضخامت بيشتر لايه آلي) و در نتيجه كاهش مشخصه هاي مذكور لايه سطحي خاك شدند. با توجه به يافته هاي اين پژوهش مي توان نتيجه گرفت كه جنگل‌كاري با گونه صنوبر به‌ويژه پس از گذشت 20 سال در مقايسه با پلت توانايي بالاتري در بهبود وضعيت خاك دارد كه اين موضوع مي تواند در جنگل‌كاري هاي آينده مورد توجه مديران قرار بگيرد. همچنين حضور پوشش هاي درختي (صنوبر و پلت) با گذشت زمان نسبت به پوشش مرتعي در بهبود وضعيت حاصلخيزي و شرايط مناسب ادافولوژيك خاك از الويت بالاتري برخوردارند.