نوطالبانيسم در افغانستان و امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران

تحولات چند دهۀ گذشته در افغانستان اثرات گوناگون و گسترده‌اي بر امنيت جمهوري اسلامي داشته است. اما قدرت‌گرفتن مجدد طالبان با گرايش‌هاي ضدشيعي و ضدايراني، علاوه بر خطرات گذشته، خطرات امنيتي را نيز براي ايران به همراه خواهد داشت. روش در اين پژوهش توصيفي- تحليلي و هدف اصلي آن بررسي تأثيرات ظهور طالبان جديد در افغانستان بر امنيت ملي ايران است. چارچوب نظري اين پژوهش، نظريۀ مجموعۀ امنيت منطقه‌اي است. به‌‌دنبال پاسخ اين پرسش هستيم كه قدرت‌گرفتن مجدد طالبان چه تأثيري بر امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران دارد؟ به‌نظر مي‌رسد ايران با تقويت روابط سياسي و كمك‌هاي اقتصادي مي‌تواند تهديدها را به فرصت تبديل كند. يافته‌هاي پژوهشي نشان داده است كه نبود انسجام داخلي در افغانستان و ناتواني طالبان در اعمال حاكميت بر كل كشور و جذب‌نشدن گروه‌هاي مختلف اجتماعي و سياسي و فرايند دولت‌سازي و ملت‌سازي يكي ديگر از مشكلات ظهور نوطالبانيسم در افغانستان است كه دامنۀ ناامني حاصل از آن، امنيت ايران را تحت تأثير خود قرار خواهد داد. با توجه به ماهيت تماميت‌خواهي طالبان، اگر اين گروه نخواهد قدرت را با اقوام ديگر تقسيم كند، براي افغانستان و همسايگانش از جمله ايران چالش خواهد بود. در نتيجه، جمهوري اسلامي بايد اقداماتي انجام دهد كه تهديدها را به فرصت‌ها و ضعف‌ها را به قوت‌ها تبديل كند.