تجربه زيسته زنان بي‌خانمان معتاد شهر تهران از هويت اجتماعي(مطالعه پديدارشناختي)

فقر و طرد اجتماعي از عوامل ظهور پديده بي‌خانماني است، اما ادراك اين گروه از هويت خود از عوامل بنيادي است كه تداوم حضور آن‌ها را در خيابان تضمين مي‌كند و يا در به چالش كشيدن وضعيت موجود و بازگشت آن‌ها به منزل نقش مهمي دارد. ازاين‌رو در اين پژوهش تجربه زيسته زنان بي‌خانمان از هويت مطالعه شده است. در اين مقاله توصيف مي‌شود كه در ادراك زنان بي‌خانمان، هويت چگونه صورت‌بندي شده است؟ با استفاده از نظريات پديدارشناسي و با كاربرد روش پديدارشناسي تجربي، با 10 نفر از زنان بي‌خانماني كه به‌طور موقت در مددسراي نيلوفر آبي چيتگر حضور دارند، مصاحبه نيمه ساختاريافته انجام‌شده و يافته‌ها، با استفاده از روش تجزيه‌وتحليل كرسول و نرم‌افزار maxqda 10 تحليل‌شده است. از مجموع واحدهاي معنايي استخراج‌شده، چهار مقوله ساختاري «ادراك هويت پيشيني/ پسيني»، «تجربه زيسته از چاره‌انديشي براي هويت»، «تجربه زن بودن در تلاقي با اعتياد» و «درك ديگري از نهادهاي حمايت‌گر» انتزاع شد. نتايج، شكاف بين هويت پيشيني و پسيني را آشكار مي‌سازد و نشان مي‌دهد زنان، نه به شكل منفعل بلكه صورت نمونه‌هايي فعال و خلاق با هويت مواجه مي‌شوند و در تجربه آنان، ساختارهاي شكل‌دهنده هويت انگ خورده كه فاصله اجتماعي را شكل مي‌دهد، مخفي مانده و امكان مقاومت و تغيير هويت از آنان سلب مي‌شود. اين نظام معنايي شكل‌گرفته از هويت، تداوم حضور زنان بي‌خانمان را در خيابان تضمين كند و نه بازگشت آن‌ها را به خانه. اين تحقيق پيشنهاد مي‌كند، سياست‌هاي ديگري‌ساز كه توسط نهادهاي گوناگون و افراد، برضد هويت زنان بي‌خانمان عمل كند، موردبازنگري قرار گيرد.