بررسي تاثير تغذيه با پروبيوتيك و مسموميت تجربي با داروي ناپروكسن بر آسيب‌شناسي بافتي در ماهي زبرا (Danio rerio)

آلودگي آبها با غلظت‌هاي پايين آلاينده‌هاي محيطي چندين دهه است كه مورد توجه جامعه علمي قرار گرفته و تبديل به يك چالش بزرگ شده است كه به اين سؤال مي‌پردازد كه آيا غلظت‌هاي محيطي چنين تركيباتي مي‌توانند عملكرد فيزيولوژيك موجودات در اكوسيستم‌هاي آبي را مختل كنند يا خير. در اين راستا، مطالعه حاضر با هدف ارزيابي تاثير تغذيه با پروبيوتيك  Lactobacillus roteri و مواجهه طولاني مدت با داروي ناپروكسن بر تغييرات آسيب‌شناسي بافتي در ماهي زبرا انجام شد. در اين بررسي، ماهي‌‌ها به مدت 60 روز با رژيم غذايي پايه (TN, C) و پروبيوتيك (TP, TPN) (با غلظت CFU/ml 108×5/1) تغذيه شدند و همزمان تحت مواجهه با ناپروكسن با غلظت μg/L 100 (TN, TPN) قرار گرفتند. نمونه‌برداري جهت بررسي مورفولوژي روده و تغييرات آسيب‌شناسي بافت‌‌هاي روده، كبد و كليه در روزهاي 30 و 60 آزمون انجام شد. نتايج نشان‌دهنده افزايش قابل‌توجه طول و  قطر پرزها و تعداد سلول‌‌هاي جامي در روده در ماهيان تغذيه‌شده با پروبيوتيك بود. همچنين در نتيجه مواجهه با ناپروكسن، ضايعات آسيب‌شناسي از جمله فساد پرزها، واكوئله شدن، نكروز سلول، پرخوني در روده ماهيان گزارش شد. در كبد نيز عارضه‌‌هاي بافتي مشاهده شده شامل آتروفي، تغيير چربي، نكروز، رقيق شدن سينوزوئيد، گرانول تيره، انسداد خوني، خونريزي و آب آوردگي، بود. در بافت كليه نكروز توبولي، نكروز گلومرولي، پرخوني، نفوذ سلول‌‌هاي آماسي، اتساع فضاي بومن و نفروكلسينوز مشاهده شد. نكته قابل‌توجه آن بود كه در هر سه بافت مورد مطالعه، ميزان اثر تخريبي عارضه‌‌ها در ماهيان تغذيه شده با پروبيوتيك كاهش يافت. با توجه به نتايج به‌دست آمده در اين مطالعه و افزايش مداوم مصرف و انتشار داروها در محيط‌‌هاي آبي، استفاده از مكمل پروبيوتيك Lactobacillus roteri در مراكز پرورش آبزيان كه از آبهاي آلوده استفاده مي‌‌كنند، جهت بهبود سلامت ماهيان توصيه مي‌‌شود. زيرا همان‌طوري‌كه در اين مطالعه مشاهده شد، قرار گرفتن طولاني مدت در معرض غلظت‌‌هاي ناچيز دارو نيز باعث ايجاد آسيب بافتي مي‌‌گردد كه متعاقب آن ضررهاي اقتصادي چشمگيري ايجاد خواهد شد.