بررسي زبان‌شناختي استعاره‌هاي «غم و شادي» در ترجمه فارسي نهج‌البلاغه: رويكرد نظريه معاصر استعاره (چارچوب‌شناختي)

نظريه معاصر استعاره بر اين باور است كه نظام درك و دريافت انسان اصولاً بر پايه استعاره بنا شده است و استعاره به طور كاملاً غيرارادي با زندگي روزمرۀ انسان درآميخته و جزئي از زندگي انسان به حساب مي‌آيد. بر طبق اين نظريه، استعاره‌ها نه تنها يك كاركرد زباني محض كه ابزاري اساسي براي درك امور انتزاعي و غيرملموس در ذهن بشر هستند و حوزه كار و نفوذ آنها نه در سطح واژگان كه در عمق معنا و مفاهيم است. از آن جا كه بخش از ساختار زبان متون ديني از جمله نهج‌البلاغه، حاوي استعاره است و استعاره‌هاي اين متن مذهبي، بسيار فراتر از استعاره‌هاي زباني و ادبي هستند، سعي شد تا در اين پژوهش با هدف بررسي استعاره‌هاي مفهومي در دو حوزه انتزاعي«غم» و «شادي» تحقيقي زبان‌شناختي انجام شود. لذا با بررسي نهج-البلاغه و ترجمه آن، واژه‌ها و عبارات مربوط به حوزه غم، شادي و مشتقات آنها يافت شد و مطالعه بر روي مواردي كه حاوي استعاره‌ي مفهومي هستند انجام شد. با استفاده از نظريه ليكاف و جانسون (1980) اين استعاره‌ها تبيين و تشريح شد و نام‌نگاشت‌هاي غم شيء است، غم ماده سيال است، غم ماده خوراكي است، غم لباس است، غم ماده‌ است، غم ماده مخرب است، غم ميوه است، غم ماده خوراكي است و نيز نام‌نگاشت‌هاي شادي شيء است و شادي موجودي زنده است، به دست آمد. در مجموع ديد بهتر و روشن‌تري از نگاه نهج‌البلاغه به دو مقوله غم و شادي با پي‌بردن به استعاره‌هاي مفهومي مورد استفاده براي آنها، به دست آمد.