زيبايي‌شناسي تأثيري كلام اميرالمؤمنين عليه السلام با تأكيد بر نهج البلاغة

تأثير سخن بر جان مخاطب و ايجاد تغييراتي مشخص در باطن او، چنانكه يكي از ساحت‌هاي فايده سخن است، يكي از سنجه‌هايي است كه با آن، زيبايي كلام نيز سنجيده مي‌شود. بلاغيان متقدم و متأخر، از معيار بودگي اين سنجه براي زيبايي‌سنجي كلام، به اشاره يا تصريح سخن گفته‌اند. اميرالمؤمنين عليه السلام به اقرار دوست و دشمن يكي از سخن‌پردازان تاريخ است. كلمات ايشان افزون بر ساحت انديشه، ساحت‌هاي باطني مخاطبان را نيز تحت تأثير قرار داده است. اين تحقيق با روش كتابخانه‌اي و با جستجو در منابع تاريخي، ادبي و حديثي براي بررسي اين مسأله كه كلام اميرالمؤمنين عليه السلام بويژه سخناني كه در نهج‌البلاغه گرد آمده، چه تأثير باطني بر جان مخاطبان نهاده است ، سامان يافته و با تحليل داده‌ها و دسته ‌بندي مخاطباني كه تحت تأثير كلام حضرت امير عليه السلام قرار گرفته‌اند، به اين نتيجه رسيده است كه از نظر زيبايي ‌شناسيِ تأثيري، كلام اميرالمؤمنين عليه السلام در اوج است چرا كه باطن مخاطبان باواسطه و مخاطبان بي‌واسطه را حتي اگر در حالي بوده‌اند كه آمادگي باطني كافي نداشته‌‌اند، به طرز شگفت‌آوري مورد تأثير قرار داده است.