شناسايي پيشران‌هاي مؤثر در وضعيت آينده مشاغل سبز در شهر بيرجند با رويكرد آينده‌نگاري

در حال حاضر، كارگزاران توسعه محلي، ملي و بين‌المللي مختلف، راهبرد‌هاي توسعه محلي متفاوتي را در پاسخ به چالش‌هاي زيست‌محيطي انتخاب كرده‌اند. يكي از راهبردها سبزكردن اقتصاد از طريق توسعه مشاغل سبز است؛ مشاغلي كه با كاهش مصرف انرژي و مواد خام، محدودكردن توليد گازهاي گلخانه‌اي‌، به حداقل رساندن پسماند، آلودگي، حفاظت و احياي اكوسيستم، اثرات زيست‌محيطي را كاهش مي‌دهند. پژوهش حاضر با رويكرد آينده نگاري به شناسايي مهم ترين عوامل مؤثر در وضعيت آينده مشاغل سبز پايدار شهر بيرجند و بررسي ميزان و چگونگي تأثيرگذاري اين عوامل بر يكديگر مي‌پردازد. اين پژوهش از نظر هدف، كاربردي و از نظر روش گردآوري اطلاعات، تركيبي از روش‌هاي اسنادي و پيمايشي و از نظر ماهيت براساس روش‌هاي جديد علم آينده‌نگاري، تحليلي و اكتشافي است كه با به‌كارگيري تركيبي از مدل‌هاي كمي و كيفي انجام شده است. در ابتدا تعداد 40 متغير اوليه در قالب 10 بخش كلي به روش دلفي از تعداد 15 نفر از نخبگان و دانشگاهيانِ مطلع با مشاغل سبز شناسايي شد. سپس متغيرهاي اوليه در چهارچوب ماتريس اثر متقاطع در نرم‌افزار ميك‌مك تعريف شد. با نظر نخبگان در چارچوب ماتريس اثرات متقاطع به متغيرها بر مبناي ميزان تأثيرگذاري و تأثيرپذيري آن ها با اعدادي در طيف 0 تا 3، امتياز داده شد. درنهايت عوامل كليدي و پيشران‌هاي مؤثر در وضعيت آينده مشاغل سبز شهر بيرجند استخراج شد كه سه عامل مديريت سبز، وضع قانون و مقررات و آيين‌نامه و بازكاهي (حداقل پسماند و آلودگي) از مهم‌ترين و مؤثرترين پيشران‌ها در تبيين چشم‌انداز آينده مشاغل سبز پايدار شهر بيرجند شناخته شد.