بررسي عوامل مؤثر گرايش به گزينش نام‌هاي ملّي در كودكان در دو دهۀ اخير از ديدگاه زبان‌شناسي اجتماعي در شهر بيرجند

اين مقاله جهت بررسي گرايش نام‌گذاري از مذهبي (عربي) به ملي (ايراني) در سه دهه اخير در شهر بيرجند تهيه شده است. عوامل متفاوتي همچون اجتماعي، فرهنگي، تاريخي، سياسي، آگاهي افراد از كاركرد اجتماعي - فرهنگي نام، ... مي‌تواند نقش بسزايي در اين گرايش داشته باشد و باعث تغيير نگرش والدين و خانواده‌ها شود؛ به گونه‌اي كه انتخاب نام كه عملكرد فرهنگي - اجتماعي دارد، از اين عوامل تأثير قابل‌ملاحظه‌اي مي‌پذيرد. هدف پژوهش حاضر بررسي عوامل مؤثر گرايش به گزينش نام‌هاي ايراني در دو دهه اخير از ديدگاه زبان‌شناسي اجتماعي در شهر بيرجند است. پژوهش حاضر يك پژوهش نظري - اسنادي است. روش گردآوري داده‌ها اسنادي بوده است. جامعه آماري پژوهش تمامي نام‌هاي گزينش شده از ابتداي سال 1370 تا پايان سال 1399، كه در سازمان ثبت احوال شهر بيرجند ثبت شده، است. حجم نمونه شامل 171855 (با احتساب تكرار نام) نام دختر و پسر است. داده‎ها با استفاده از آمارهاي توصيفي (فراوني و درصد) و به كمك نرم‌افزار SPSS، بر مبناي دهه‌ها (دهۀ 70، 80 و 90) تجزيه وتحليل شد و عوامل  مؤثر در دگرگوني و تغيير نگرش والدين در مورد گزينش نام در جامعه مورد مطالعه، توصيف شد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد در سه دهه اخير در شهر بيرجند، نام‌هاي گزينش شده كه شامل سه گروه نام‌هاي مذهبي، ملي (ايراني) و تركيبي (ملي - مذهبي) است، گرايش قابل ملاحظه‌اي از مذهبي به ملي داشته‌اند و گزينش نام مذهبي روند رو به كاهشي را در مورد هر دو جنسيت دختر و پسر نشان مي‌دهد؛ به گونه‌اي كه نام‌هاي گزينش شده براي دختران  به نسبت پسران گرايش بيشتري به ملي دارند.