مقايسه توانايي‌هاي شناختي و بهزيستي هيجاني در سالمندان با و بدون تجربه آزارديدگي

سالمندآزاري نوع جديدي از خشونت خانگي است كه با وجود شيوع بالا، پيامدها و اثرات روان‌شناختي متعدد آن، كمتر به آن توجه مي‌شود. اختلال در عملكرد شناختي و سلامت هيجاني به ميزان فراواني در سالمندان با تجربه خشونت و آزارديدگي يافت مي‌شود. بنابراين پژوهش حاضر با هدف مقايسه توانايي‌هاي شناختي و بهزيستي هيجاني در سالمندان با و بدون تجربه آزارديدگي انجام شد. اين پژوهش علي-مقايسه‌اي از نوع گذشته نگر بود. جامعه آماري پژوهش سالمندان مراجعه كننده به كانون‌هاي بازنشستگان شهر رشت در سال 1401 بودند. نمونه پژوهش حاضر شامل 164 نفر در دو گروه (يك گروه 72 سالمند با تجربه آزارديدگي و يك گروه 92 سالمند بدون تجربه آزارديدگي) به روش نمونه‌گيري در دسترس (بر اساس نمره برش 4 در آزمون غربالگري سالمندآزاري والك و مصاحبه باليني سالمندآزاري) انتخاب شدند. جهت جمع آوري داده‌ها از پرسشنامه توانايي‌هاي شناختي نجاتي و مقياس بهزيستي هيجاني كييس و ماگيارمو استفاده شد. داده‌ها با استفاده از تحليل واريانس چند متغيري در نرم افزار SPSS نسخه 24 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج نشان داد كه بهزيستي هيجاني و توانايي‌هاي شناختي (از جمله حافظه، كنترل مهاري و توجه انتخابي، توجه پايدار، برنامه‌ريزي، تصميم‌گيري، انعطاف پذيري شناختي) به استثناي مؤلفه شناخت اجتماعي در سالمندان آزارديده به طور معني‌داري كمتر از سالمندان بدون تجربه آزارديدگي بود. اين يافته‌ها بيان مي‌كند كه تجربيات آزارديدگي اثر مخربي بر توانايي‌هاي شناختي و بهزيستي هيجاني سالمندان مي‌گذارد. همچنين نقص در اين متغيرها به عنوان عامل خطر مي‌توانند زمينه سالمندآزاري را فراهم سازند. بنابراين ضرورت دارد در طراحي برنامه‌هاي پيشگيرانه به اين متغيرها توجه شود تا بتوان در حد ممكن از سالمندآزاري جلوگيري كرد و يا برنامه‌هاي درماني مناسبي را براي هر سالمند آزارديده طرح ريزي نمود.