تحليل گفتمان سياست گذاري دولت در حوزه خانواده و مقايسه آن با واقعيت جامعه

توجه به بافت اجتماعي و خواست ذينفعان در فرايند سياست‍گذاري يكي از مهم‍ترين شروط تحقق اهداف سياست‍گذاران در جهت حفظ استحكام نهاد خانواده در برابر تغييرات اجتماعي است. بر همين اساس در مقاله حاضر تلاش گرديد تا ميزان انطباق سياست‍هاي خانواده در محورهاي مختلف با خواست و انتظارات خانواده ايراني در اين زمينه مطالعه و موردبررسي قرار گيرد. روش پژوهش تحليل گفتمان و مبتني بر رويكرد ديرينه‍شناسانه ميشل فوكو است. جامعه آماري پژوهش قانون تأمين زنان و كودكان بي‍سرپرست (مصوب، ۱۳۷۱)، قانون تسهيل ازدواج جوانان (مصوب، ۱۳۸۴)، قانون حمايت از خانواده (مصوب، ۱۳۹۱) و قانون حمايت از خانواده و جواني جمعيت (مصوب، ۱۴۰۰) است. برحسب احكام و گزاره‍هاي سياستي استخراج‌شده از قوانين فوق‌الذكر، گفتمان سياست‍گذاري دولت در حوزه خانواده ذيل عنوان «تقويت و تحكيم نهاد خانواده و كاركردهاي اصلي آن بر پايه الگوي سنتي خانواده» تحليل و صورت‍بندي مي‍شود. همچنين، نتايج به‌دست‌آمده از مقايسه گفتمان سياست‍گذاري دولت در حوزه خانواده با واقعيت جامعه حاكي از آن است كه سياست‍هاي دولت در زمينه كاهش سن ازدواج و افزايش فرزندآوري تا حدود زيادي با خواست و انتظارات جامعه در اين زمينه منطبق و هم‍سو است. ولي در حوزه‍هاي تحكيم خانواده و حمايت از الگوي سنتي تقسيم‌كار در خانواده جامعه مسيري متفاوت از خواست سياست‍گذار دنبال مي‍كند. ازاين‌رو، لازم است سياست‍هاي خانواده در اين حوزه متناسب با واقعيت‍هاي جامعه تعديل و اصلاح شود.