اصول چهارگانه ابتكاري صدرالمتالهين در الشواهدالربوبيـه در رد نظريه متكلمان مبني بر وجود تكامل روحاني صرف، در عالم برزخ

پژوهش حاضر به تحليل چگونگي رد نظريه متكلمان مبني بر وجود صرف تكامل روحاني و نه جسماني انسان در عالم برزخ براساس اصول ابتكاري مبدع حكمت متعاليه صدر المتالهين شيرازي در كتاب الشواهد الربوبيـه به روش تحليلي، توصيفي پرداخته است. در‌اين نوشتار سعي شده ضمن بررسي مفهوم تكامل برزخي ابتدا عوالم نظام هستي تبيين گردد و سپس براساس آموزه‌هاي ديني مسلم بودن تحقق تكامل برزخي از ديدگاه قرآن و روايات ماثوره تاكيد شود. در ادامه «كمال حقيقي نفس» كه همانا سير باطني از «خود به خود» است مورد توجه قرار گرفته و بر‌اين مبنا تعارض دو ديدگاه محققان يعني متكلمان و حكمت متعاليه صدرايي در تعريف حقيقت انسان و مراتب حاكم بر آن تشريح شده و در نهايت در رد انحصار متكلمان در تكامل به «تكامل علمي ‌و روحاني»،  اصول چهارگانه هستي شناختي و معرفت شناختي ملاصدرا در امكان تكامل عملي و جسماني برزخي كه شامل «فاعليت نفس ناطقه و كفايت ذاتي آن»،« جايگاه نفوس در دارا بودن بر لطيف ترين جوهريت و شديدترين روحانيت»،« كمالات و سلطنت قوه خيال در عالم برزخ» و نيز«لطافت و نورانيت نفس ناطقه» است، با ابتنا به حكمت متعاليه وي، مورد بحث و مداقّه قرار گيرد.