تحليلي بر سرمايه اجتماعي و پايداري ‌محيط‌زيستي‌: تعاوني باغداران شهرستان ملاير

رفتارهاي محيط‌زيستي مسئولانه، مجموعه‌اي از كنش‌هاي افراد جامعه نسبت به محيط‌زيست است كه يك طيف وسيع از احساسات، تمايلات و آمادگي‌هاي خاص براي رفتار نسبت به محيط‌زيست را شامل مي‌شود. افراد هر اجتماعي برحسب شرايط و مقتضيات خاص اجتماعي و فرهنگي خود، برخورد متفاوتي نسبت به محيط‌زيست دارند. اين برخوردها و رفتارها ممكن است كاملاً منفي و مخالف محيط‌زيست و يا برعكس باشد كه مي‌تواند متأثر از سرمايه اجتماعي جامعه ‌باشد. هدف اصلي اين پژوهش بررسي تأثير سرمايه اجتماعي در پايداري محيط‌زيستي باغات انگور تعاوني باغداران شهرستان ملاير است. جامعه آماري پژوهش اعضاي تعاوني باغداران شهرستان ملاير است كه شامل 3000 نفر هستند و از اين تعداد 341 نفر بر اساس نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار اصلي پژوهش پرسش‌نامه استاندارد سرمايه اجتماعي آپهوف (2000) و پرسش‌نامه محقق ساخته اندازه‌گيري پايداري محيط‌زيستي به روش ردپاي اكولوژيك بود. روايي پرسش‌نامه توسط متخصصين فن تأييد و پايايي آن نيز از طريق آزمون آلفاي كرونباخ محاسبه و 0.86 به دست آمد. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از روش‌هاي مختلف آماري با استفاده از نرم‌افزارهاي EXEL، SPSS و PLS صورت پذيرفت. نتايج حاصل از برازش مدل رابطه سرمايه اجتماعي با پايداري محيط‌زيستي نشان داد كه بعد ساختاري سرمايه اجتماعي 36.2 درصد و بعد شناختي سرمايه اجتماعي 33.9 درصد تغييرات مربوط به متغير پايداري محيط‌زيستي را به‌طور مستقيم تبيين نمودند. پژوهش حاضر با نگاهي جامع، چهارچوب‌مند و بر اساس ردپاي اكولوژيك و سازه‌هاي سرمايه اجتماعي، تأثير سرمايه اجتماعي موجود در تعاوني باغداران را بر پايداري محيط‌زيستي مي‌سنجد كه بررسي اين موضوع در اين تعاوني در نوع خود جديد است.