بررسي سير تكامل خانه‌هاي روستايي جلگه‌اي گيلان با استفاده از روش تشابه‌سنجي فرم و روابط فضايي پلان‌ها (موردمطالعه: شهرستان تالش)

خانه يكي از ضروري‌ترين نيازهاي بشر است كه درگذر زمان فضاهاي موجود آن به‌واسطه نيازها و تغييرات برون‌زا، ساختاري متفاوت به خود گرفته است. بر اين اساس پژوهش حاضر به دنبال بررسي خانه‌هاي روستايي تالش با هدف استخراج الگوهاي تكامل يافته است؛ تا با شناسايي ويژگي‌ها و تغييرات انجام‌گرفته در آن، بتوان در طراحي الگوي مسكن روستايي مورداستفاده قرار داد. لذا به‌منظور دستيابي به اين اهداف، اطلاعات پژوهش حاضر بر اساس مطالعات كتابخانه‌اي و مشاهدات ميداني گردآوري شده و با روش تحقيق كمي و كيفي مورد تجزيه‌وتحليل قرارگرفته است. در اين پژوهش با فرض اينكه به كمك فرمول‌هاي رياضي و داده‌هاي عددي در پلان مي‌توان هدف پژوهش را محقق نمود، در مرحله كمي آن پلان150 خانه روستايي كه به‌صورت هدفمند و از مناطق مختلف تالش انتخاب شده‌اند، با استفاده از روش‌ داده‌كاوي و زبان برنامه‌نويسي پايتون مورد شباهت‌سنجي قرار گرفت. نتايج حاصل از بررسي الگوهاي تكامل‌يافته پژوهش حاكي از آن است در منطقه تالش فرم مستطيل، جهت‌گيري شرقي- غربي پلان و قرارگيري ايوان در سمت جنوب از خصوصيات مشترك در تمامي خانه‌هاي بومي يافته شده در اين منطقه است. در اين خانه‌ها ايوان كه نقش مؤثري در تشكيل فرم و ارتقا عملكرد فضاها داشته است با گذر زمان از مساحت آن كاسته و با انتقال آن به ميانه بنا موجب شده است تا فرم خانه‌ها نسبت به قبل محصورتر گردد. همچنين بررسي الگوي خانه‌هاي متداول نشان مي‌دهد با تفكيك فضاهاي مختلف به دليل عدم وجود آن درگذشته، امروزه بر عملكرد فضاهاي بسته نيز افزوده شده است.