فرايند الگويابي براي طراحي مسكن نوساز روستايي (موردمطالعه: روستاي صَوَر)

يكي از اركان برنامه‌هاي توسعه توجه به ساخت مساكن روستايي نوساز است. نوسازي اين مساكن بدون توجه به مباحث هويتي و پيشينه تاريخي روستاها و تداوم الگوهاي بومي امكان‌پذير نيست. زمينه‌هاي تداوم الگوهاي سكونتي درگرو شناخت معماري بومي است. ازاين‌رو تبيين فرايند الگويابي معماري بومي و استخراج اين الگوهاي جهت استفاده در طراحي‌هاي جديد ضروري است. روستاي صور استان آذربايجان شرقي يكي از روستاهاي واجد ارزش‌هاي تاريخي و معماري بومي است. پژوهش حاضر  به بررسي الگوهاي بومي مسكن روستاي صور و فرايند الگويابي جهت كاربست در ساخت مساكن نوساز مي‌پردازد.اين پژوهش ازنظر فرايند اجرا، كيفي محسوب مي‌شود و براي رسيدن به اهداف خود از روش توصيفي - تحليلي -اكتشافي بهره مي‌برد. براي اين منظور ضمن مرور ادبيات موضوعي به تبيين فرايند الگويابي الگوهاي بومي پرداخته و سپس اين مراحل را در نمونه موردي روستاي صور موردبررسي دقيق قرار مي‌دهد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه در فرايند الگويابي معماري بومي چهار مرحله شناخت جامع وضع موجود بر اساس مطالعات كتابخانه‌اي و ميداني، استخراج مؤلفه‌هاي مؤثر بر مسكن روستايي، ارائه الگوي اوليه مسكن روستايي و سپس تدقيق اين الگو بر مبناي تغييرات شيوه زيست معاصر روستائيان ضروري است. بر اين مبنا مؤلفه‌هاي اصلي مؤثر بر مسكن روستايي صور شاملِ شيب، جهت‌گيري، بستر و سازمان فضايي مسكن شناسايي شدند. الگوي اوليه بر مبناي مركزيت حياط در مسكن روستايي صور و لزوم ارتباط فيزيكي و بصري تمام فضاها با حياط و سازمان‌دهي فضاها با عمق فضايي كم، و در ادامه الگوي نهايي با افزودن فضاهاي مفصلي و بهداشتي پيشنهاد شدند.