تفاوت نحوه بهره‌برداري از اراضي كشاورزي توسط كشاورزان ساكن و غيرساكن (موردمطالعه: روستاهاي بخش چندار شهرستان ساوجبلاغ)

گسترش مهاجرت روستا - شهري و حفظ ارتباط مهاجرين با زادگاه خود و بهره‌برداري از اراضي كشاورزي موروثي در روستاها، سبب شكل‌گيري پديده كشاورزان غيرساكن در روستاها شده است؛ مهاجراني كه در شهرها ساكن‌اند و از اراضي كشاورزي خود در روستاها بهره‌برداري مي‌نمايند. به نظر مي‌رسد كه در نحوه بهره‌برداري از اراضي كشاورزي اين مهاجران با كشاورزاني كه در روستا ساكن‌اند، تفاوت قابل‌توجهي وجود دارد. هدف اصلي اين اثر، شناخت اين تفاوت‌ها است. اين پژوهش با روش توصيفي - تحليلي انجام پذيرفته است. از دو واحد تحليل روستا و كشاورز (ساكن و مهاجر) استفاده شد. جامعه آماري اين تحقيق تمامي كشاورزان ساكن و غيرساكن 16 روستاي منتخب بخش چندار شهرستان ساوجبلاغ است. تعداد نمونه‌ها 396 نفر (سرپرست خانوارهاي كشاورز ساكن170 و غيرساكن 226 نفر) با استفاده از فرمول كوكران تعيين و در بين روستاها به شيوه وزني و درون روستاهاي منتخب با شيوه تصادفي ساده انتخاب شدند. داده‌هاي موردنياز با استفاده از آمار و اطلاعات كشور و اطلاعات تكميلي موردنياز ازطريق تكميل سه پرسش‌نامه روستا، خانوار كشاورز ساكن و خانوار كشاورز مهاجر، مصاحبه و مشاهده جمع‌آوري شد. نتايج تحقيق نشان داد كشاورزان ساكن نسبت به كشاورزان مهاجر نقش‌آفريني بالاتري دارند. با وجود فاصله نسبتاً كوتاه روستاهاي موردمطالعه تا شهرهاي محل سكونت كشاورزان غيرساكن، و امكان تردد مهاجرين در تعطيلات پايان هفته، در انجام فعاليت‌هاي اساسي و ضروري كشاورزي، تفاوت محسوسي بين كشاورزان ساكن و مهاجر وجود ندارد اما در امور مراقبت و سركشي، كشاورزان ساكن بيش از كشاورزان مهاجر از اراضي كشاورزي و به‌ويژه باغي خود مراقبت مي‌نمايند.